'The Russian Transfer': hoe EU miljarden van Rusland bij Euroclear kan overnemen (en België van alle risico's kan verlossen)

In dit artikel:

Een voorstel van de denktank European Policy Center moet het mogelijk maken om de bevroren Russische tegoeden bij Euroclear in Brussel naar de Europese Unie over te brengen. De EU zou ze daarna zelf beheren en de aansprakelijkheid overnemen. Daardoor zou België, waar Euroclear gevestigd is, niet langer alleen het risico lopen op miljardenclaims van Rusland. Het plan is uitgewerkt door Reuters-opiniemaker Hugo Dixon, professor Lee Buchheit en Daleep Singh, die eerder meewerkten aan voorstellen voor steun aan Oekraïne.

De overdracht zou via een Europese noodverordening kunnen worden beslist. Daarvoor zou geen unanieme goedkeuring van alle 27 lidstaten nodig zijn: vijftien landen die samen minstens 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen, zouden volstaan. De tegoeden zouden vervolgens door de Europese Commissie namens de EU worden beheerd. Volgens de initiatiefnemers komt dat neer op een administratieve overdracht, vergelijkbaar met het verplaatsen van geld van de ene bankrekening naar de andere.

Het voorstel moet een eerder mislukt plan nieuw leven inblazen. De Europese Commissie wilde de Russische tegoeden als onderpand gebruiken voor een lening aan Oekraïne, maar premier Bart De Wever verzette zich omdat België mogelijk alleen voor Russische schadeclaims zou opdraaien. De gevraagde onbeperkte garantie van de andere lidstaten kwam er niet. De EU besloot daarop zelf 90 miljard euro te lenen voor Oekraïne in 2026 en 2027.

Volgens de Oekraïense minister van Financiën Serhyi Marchenko dreigt dat bedrag onvoldoende te zijn. Door de langere oorlog, lagere export via de Zwarte Zee en tegenvallende belastinginkomsten heeft Oekraïne volgend jaar minstens 22 miljard euro extra nodig voor de begroting, naast militaire financiering.

Het Franse Europees Parlementslid Nathalie Loiseau steunt het nieuwe plan, maar benadrukt dat het niet zonder België mag gebeuren. De Belgische regering en Euroclear houden hun bezwaren echter aan zolang de Europese Commissie geen officieel voorstel heeft ingediend. Zij eisen een garantie zonder plafond of tijdslimiet. Risico-expert Wim Schoutens waarschuwt bovendien dat investeerders de overdracht als confiscatie kunnen zien, wat het vertrouwen in de euro en de positie van Euroclear op lange termijn kan schaden.