Terwijl Spanje stroomfactuur halveert met zon en wind, grijpen Duitsland en Italië terug naar kolen
In dit artikel:
Italië en Duitsland schuiven in reactie op een dreigend gastekort hun plannen voor kolenuitfasering op of willen oude kolencentrales weer inzetbaar maken. In Rome wil de regering de eerder geplande sluiting van alle steenkoolcentrales in 2025 met 13 jaar uitstellen naar 2038, zodat installaties met een gezamenlijke capaciteit van 4,65 GW standby blijven en bij stroomtekorten kunnen inspringen. Ter vergelijking: de meest recente kernreactor Doel 4 levert ongeveer 1 GW. De maatregel is nog niet definitief; de Italiaanse senaat moet nog instemmen.
In Berlijn wil de federale regering afgeschreven kolencentrales opnieuw kunnen opstarten. Duitsland haalt nu gemiddeld zo’n 60% van zijn elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, maar kolen en bruinkool blijven een belangrijke back-up als wind en zon weinig opleveren. De reservereserves op steenkool kunnen volgens een uitbater genoeg leveren voor circa 7 miljoen huishoudens en zouden in piekperioden de prijzen sterk kunnen drukken, aldus marktspelers. Het plan moet nog worden beoordeeld door het ministerie van Economie en de energieregulator.
De verschuivingen komen voort uit zorgen over een mogelijk gastekort door geopolitieke spanningen rond de Straat van Hormuz en recente escalaties in het Midden-Oosten. Tegenstanders waarschuwen echter dat het langer openhouden of herstarten van kolencentrales een schadelijke koerswijziging is voor klimaat- en luchtkwaliteitsdoelen. Een Duitse energiedeskundige stelt dat het effect op de elektriciteitsprijzen op korte termijn beperkt zal zijn, maar dat zulke stappen investeerdersvertrouwen kunnen ondermijnen en de transitie duurder maken. WWF Italië wijst op de veel hogere CO2-uitstoot van kolen ten opzichte van gas en noemt het besluit een gevaarlijke ommezwaai.
Andere EU-landen kiezen alternatieven: Spanje heeft sinds 2019 zijn zonne- en windcapaciteit verdubbeld en zag daardoor elektriciteitsrekeningen dalen, en het VK bespaarde recent grote hoeveelheden LNG dankzij recordopbrengsten van wind en zon. De discussie weerspiegelt de spanning tussen onmiddellijke leveringszekerheid en langetermijn-klimaatdoelen.