Terwijl Jetten in New York glorieert baart in Den Haag de politieke berg een muis

In dit artikel:

De auteur zet het optreden van premier Rob Jetten bij de Verenigde Naties tegenover het Kamerdebat over minister van Justitie David van Weel. Terwijl Jetten in New York applaus oogstte voor zijn verdediging van het Internationaal Strafhof en het internationaal recht, moest Van Weel zich in Den Haag verantwoorden voor het verstrekken van misleidende informatie aan de Tweede Kamer. Hij had onvoldoende duidelijk gemaakt dat met circa 10.000 aangiften van zware misdrijven niets was gedaan, hoewel de Algemene Rekenkamer hem daarop had gewezen.

Het debat liep uit tot diep in de nacht. Kamerfracties bestookten Van Weel met vragen en dreigden met een motie van wantrouwen. De minister bood herhaaldelijk excuses aan, maar verbond daar aanvankelijk ook rechtvaardigingen aan. Uiteindelijk erkende hij dat hij verkeerde informatie had verstrekt en beloofde hij dat dit niet opnieuw zou gebeuren. De motie van wantrouwen van PVV-Kamerlid Faber kreeg alleen steun van de PVV en Forum voor Democratie. Volgens de auteur leverde de urenlange vergadering daardoor geen concrete aanpak op voor de 10.000 aangiften; het debat draaide vooral om politieke ego’s en woordspel.

Jettens optreden was volgens de auteur beter, maar had moediger kunnen zijn. Hij werd bekritiseerd omdat hij Donald Trump en Benjamin Netanyahu niet bij naam noemde en omdat de Nederlandse delegatie niet vertrok toen Netanyahu sprak. Jetten had volgens de auteur explicieter steun moeten uitspreken voor een tweestatenoplossing en voor de aanwezigheid van de Palestijnse president Mahmoud Abbas bij de Algemene Vergadering.

De premier sloot wel aan bij een lange Nederlandse traditie van vredespolitiek, machtsevenwicht en steun aan het internationaal recht, die teruggaat tot Johan de Witt en later onder meer zichtbaar werd in de komst van het Vredespaleis naar Den Haag. De afloop van het debat wijst er volgens de auteur bovendien op dat het kabinet steviger staat dan verwacht: partijen als PRO en JA21 steunden de motie van wantrouwen niet. Mogelijke Amerikaanse sancties zouden zelfs tot een bredere gedoogsteun rond het kabinet kunnen leiden.

Tot slot waarschuwt de auteur dat het toeslagenschandaal en de Groningse aardgasproblematiek, inclusief de volgens hem ontoereikende compensatie voor Friesland, onder de aandacht moeten blijven.