Terwijl de formaties in andere steden vastlopen, gaat Amsterdam fluitend naar een akkoord - maar daarna begint het pas écht

In dit artikel:

Politiek verslaggever Tim Wagemakers bespreekt in Republiek Amsterdam hoe Haagse politiek de pas afgesproken Amsterdamse koers kan verstoren — tot opluchting van links en hoop van rechts. In de Amsterdamse formatie is het bestuurlijk rustig: Pro Amsterdam-leider Zita Pels zat donderdag ontspannen coalitiedocumenten door te nemen en het akkoord wordt woensdag gepresenteerd. Maar volgens Wagemakers begint de echte toetsing pas ná het tekenen van het akkoord, wanneer partijen afspraken moeten uitvoeren en externe omstandigheden meespelen.

Die externe factor betekent vaak Den Haag. Deze week circuleerde binnen VVD en CDA de vrees dat D66 in de Tweede Kamer een motie zou indienen om landelijke bijdragen aan woningbouw te beperken voor gemeenten die meer dan 30 procent sociale huur gaan bouwen. Zo’n maatregel zou Amsterdam financieel raken en de ambitieuze Pro Amsterdam-doelstelling van 40 procent sociale huur flink onder druk zetten. Uiteindelijk legde D66 geen motie neer, maar het incident liet zien dat rechtse partijen hopen op Haagse correcties van lokaal links beleid.

Wagemakers benadrukt dat D66 daarbij een dubbelrol heeft: landelijk soms rechter en rem, maar ook een troef omdat de partij deel uitmaakt van het kabinet en zo invloed kan uitoefenen. Hij wijst erop dat afspraken niet in beton staan — eerder is er ruimte voor uitzonderingen, zoals in eerdere bouwprojecten tijdens de wooncrisis. Conclusie: een coalitieakkoord is geen eindpunt maar het begin van een vierjarige marathon vol onderhandelingen en compromissen.