Teruggave te veel betaalde vermogensbelasting begint, overheid verwacht dat 't miljarden kost
In dit artikel:
Vanaf vandaag kunnen belastingplichtigen die tussen 2017 en nu vermogensbelasting (box 3) hebben betaald, een verzoek indienen bij de Belastingdienst om te controleren of zij te veel hebben betaald. Dit volgt op een uitspraak van de Hoge Raad, die stelde dat de Belastingdienst onterecht uitgaat van een fictief rendement op vermogen, terwijl het daadwerkelijke rendement per persoon kan verschillen en vaak lager is. Omdat de belasting wordt geheven over een verondersteld rendement in plaats van het werkelijke, kunnen mensen belasting hebben betaald over een rendement dat zij niet hebben behaald, wat als oneerlijk wordt gezien.
Mensen kunnen via een online formulier aangeven wat hun werkelijke rendement was over de jaren waarin zij vermogensrendementsheffing hebben betaald. Als dit lager is dan het fictieve rendement waar de belastingdienst vanuit ging, kunnen zij geld terugkrijgen; als het rendement hoger was, hoeven zij echter niets bij te betalen. Dit geldt voor wie meer bezittingen had dan het heffingsvrije vermogen, dat sinds 2017 is verhoogd tot 57.000 euro voor singles en 114.000 euro voor stellen in 2024. Bezittingen zoals de eigen woning en inboedel vallen niet onder box 3, wel bijvoorbeeld spaargeld, aandelen en tweede huizen.
Voor de jaren 2021-2024 kunnen alle belastingbetalers die box 3-belasting betaalden hun werkelijke rendement opgeven. Voor de periode 2017-2020 gelden aanvullende voorwaarden zoals het al eerder maken van bezwaar. De Belastingdienst adviseert te wachten op een uitnodigingsbrief per jaar voordat het formulier wordt ingevuld, omdat de verwerking op volgorde van binnenkomst verloopt.
De overheid verwacht dat deze hersteloperatie leidt tot een verlies aan belastinginkomsten van ongeveer 6,4 miljard euro. Dit raakt vooral mensen met een groter vermogen, omdat zij box 3-belasting betalen. Het jaarresultaat kan sterk verschillen afhankelijk van de samenstelling van het vermogen en marktomstandigheden, zoals de daling van aandelenkoersen in 2022, wat vaak tot een lager werkelijk rendement leidde. Belastingexperts denken dat het uiteindelijke terug te betalen bedrag waarschijnlijk lager uitvalt dan de overheid inschat.
Het huidige systeem, waarin wordt uitgegaan van een fictief rendement, blijft voorlopig van kracht. Pas vanaf 2028 wil de overheid overstappen op een systeem dat direct het werkelijk behaalde rendement berekent, omdat eerdere invoering organisatorisch en technisch moeilijk blijkt. Deze ingreep vormt een belangrijke stap in het herstellen van vertrouwen in de vermogensrendementsheffing en rechtvaardigheid van de belastingheffing over vermogen.