Terug naar huis: in eerste helft van dit jaar 540 Syriërs vrijwillig teruggekeerd naar Syrië

In dit artikel:

Syriërs vormen in 2025 en 2026 veruit de grootste groep asielzoekers die uit Nederland vrijwillig terugkeert naar het land van herkomst. Volgens cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV), die dinsdag zijn gepubliceerd, keerden sinds de val van dictator Bashar al-Assad in december 2024 in totaal 1490 Syriërs zelfstandig terug naar Syrië. In de eerste zes maanden van 2025 waren dat er 430, wat betekent dat het aantal terugkeerders in de tweede helft van 2025 en begin 2026 is toegenomen.

Het gaat niet alleen om afgewezen asielzoekers, maar ook om mensen van wie de procedure nog liep en om statushouders; bij vertrek verliezen zij hun verblijfsvergunning. Toch is het aandeel terugkeerders klein vergeleken met de omvang van de Syrische gemeenschap in Nederland, die wordt geschat op zo’n 150.000 mensen.

DTenV maakt onderscheid tussen vrijwillige en gedwongen terugkeer. Bij zelfstandig vertrek krijgen mensen hulp van de dienst, de Internationale Organisatie voor Migratie of een ngo, bijvoorbeeld bij reisdocumenten en tickets. Bij gedwongen vertrek worden vreemdelingen vanuit detentie naar het vliegtuig gebracht; dat gebeurt vooral bij mensen uit landen als Algerije, Marokko en Turkije.

De kwestie speelt ook politiek mee. Eind juni spraken ministers Bart van den Brink en Tom Berendsen in Syrië met president Al-Sharaa over wederopbouw en mogelijke terugkeer van Syriërs. Het kabinet onderzoekt met de Syrische autoriteiten ook gedwongen terugkeer, omdat dat volgens Van den Brink een belangrijke prioriteit is. Tegelijkertijd komen er nog steeds nieuwe Syrische asielaanvragen binnen, al ligt dat aantal veel lager dan in de piekjaren rond 2015.