Tenniskampioen Novak Djokovic die zijn rug recht hield

In dit artikel:

De documentaire *Novak Djokovic – The Wolf in Winter* schetst de Servische tennisser niet in de eerste plaats als kampioen, maar als een man die vrijheid en zelfbeschikking nastreeft via extreme discipline. Regisseur Jason Hehir, bekend van *The Last Dance*, opent met Djokovic bij zijn woning in Athene, waar hij zich voorbereidt in een landschap van rotsen en zee. Zijn controle over voeding, slaap, herstel, ademhaling en training staat volgens hem volledig in dienst van één doel: de beste tennisser worden.

Djokovics vrouw Jelena beschrijft hem als privé een zachte en kwetsbare echtgenoot en vader. Tegelijkertijd zou hij veel emoties en trauma’s uit zijn jeugd hebben onderdrukt. Tennis fungeert voor hem als uitlaatklep en veilige plek. Dat beeld wordt verbeeld in de titel: tijdens zijn warming-up huilt Djokovic als een wolf naar het winterlandschap. In de Servische cultuur staat de wolf voor kracht, zelfstandigheid, trouw en overlevingsdrang.

Zijn behoefte aan controle kwam scherp naar voren tijdens de coronapandemie. Begin 2022 reisde de niet-gevaccineerde Djokovic naar Australië voor de Australian Open. Zijn visum werd ingetrokken, hij verbleef in een immigratiehotel en werd uiteindelijk uitgezet nadat ook een rechterlijk beroep was afgewezen. Daardoor miste hij meerdere toernooien. Djokovic zegt in de documentaire dat hij niet tegen vaccinatie is, maar zijn wettelijke recht op lichamelijke zelfbeschikking verdedigde. Volgens hem werd hij vanwege zijn bekendheid en status politiek gebruikt. De Australische regering vreesde dat zijn aanwezigheid het verzet tegen vaccinatie zou versterken. Een jaar later keerde hij terug en won hij opnieuw, mede dankzij de extra motivatie die vijandige reacties bij hem oproepen.

De documentaire verbindt die houding met zijn jeugd in Servië. Als elfjarige maakte Djokovic de NAVO-bombardementen op Belgrado in 1999 mee. Zijn gezin moest ’s nachts naar een schuilkelder vluchten; de oorlog veroorzaakte grote emotionele en financiële onzekerheid. Tennis werd zijn toevlucht. Hij begon op vierjarige leeftijd te spelen op een baan bij het restaurant van zijn ouders in Kopaonik. Coach Jelena Genčić herkende al vroeg zijn uitzonderlijke concentratie en leerde hem naast techniek ook ademhaling, visualisatie en mentale rust. Op twaalfjarige leeftijd vertrok hij naar een academie bij München, een financieel risico voor zijn gezin. Zijn vader benadrukte dat de familie hem alleen kon steunen als hij zich volledig zou inzetten.

In 2007 brak Djokovic definitief door als uitdager van Roger Federer en Rafael Nadal. Zijn temperament — schreeuwen, discussiëren met arbiters en rackets breken — botste met het meer gepolijste imago van zijn rivalen, maar paste bij het Servische begrip *inat*: koppige trots en verzet tegen een machtige tegenstander. Die mentale strijdlust droeg bij aan zijn uitzonderlijke palmares. Djokovic won 24 grandslamtitels, stond een recordaantal van 428 weken eerste op de wereldranglijst, eindigde acht seizoenen als nummer één en won alle negen Masters-toernooien minstens tweemaal. In 2025 behaalde hij zijn honderdste ATP-titel in Genève en later zijn 101e in Athene.

Toch draait de negentig minuten durende film uiteindelijk om de vraag wanneer een oudere topsporter moet stoppen. Djokovic houdt vast aan het antwoord dat hij doorgaat zolang hij zich goed voelt. De recente nederlaag tegen de Argentijn Mariano Navone in de eerste ronde van de US Open op 30 augustus 2026 benadrukt echter dat zijn loopbaan de winterfase heeft bereikt. De 39-jarige verloor na een vijfsetter van vier uur en 36 minuten, waarin hij ondanks misselijkheid en kramp tot het laatste punt bleef strijden. Het was zijn eerste nederlaag in de openingsronde van de US Open en zijn eerste uitschakeling in de eerste ronde van een grandslamtoernooi sinds 2006.