TenneT-baas Van Beek zet het Haagse netfalen te kijk: 'tien jaar praten en twee jaar bouwen', en het stroomnet zit nog tien jaar vol

In dit artikel:

TenneT-topvrouw Manon van Beek waarschuwt dat het Nederlandse stroomnet waarschijnlijk nog ongeveer tien jaar met volle capaciteit blijft kampen. Bij WNL zei zij dat netprojecten vaak tien jaar voorbereiding vergen en slechts twee jaar bouwtijd hebben. Ze pleit voor kortere procedures en meer regie, maar erkent dat er met de kennis van nu eerder had moeten worden begonnen. Op 1 november wordt zij opgevolgd door Frans Everts.

De problemen raken zowel bedrijven als huishoudens. Volgens Netbeheer Nederland wachtten halverwege 2026 15.498 bedrijven op een aansluiting of uitbreiding voor stroomafname en 8.558 op ruimte om elektriciteit terug te leveren. Van ongeveer 600.000 woningen met een aansluitaanvraag kan bijna de helft voorlopig niet worden aangesloten. Netbeheerders verwachten bovendien dat het aantal huishoudens met een verhoogd risico op stroomstoringen stijgt van circa 400.000 nu naar 800.000 in 2035. Warmtepompen en laadpalen worden na 2030 naar verwachting belangrijke oorzaken van extra belasting.

Tegelijkertijd wil het kabinet vanaf 2029 een hybride warmtepomp de standaard maken wanneer een cv-ketel wordt vervangen. Volgens het aangehaalde voorbeeld van Milieu Centraal kost zo’n installatie ongeveer 6.200 euro; na subsidie blijft circa 4.075 euro voor het huishouden over. Critici van het beleid vinden dat nieuwe verplichtingen moeten worden uitgesteld totdat de netcapaciteit is verbeterd.

De uitbreiding van het elektriciteitsnet vraagt grote investeringen. TenneT verhoogde zijn jaarlijkse investeringen in Nederland en Duitsland samen van iets meer dan 2 miljard naar bijna 15 miljard euro; in Nederland ging het in 2025 om bijna 5 miljard. Alle netbeheerders moeten de komende vijftien jaar naar schatting 235 miljard euro investeren. Volgens de ACM stijgen de transportkosten voor een gemiddeld huishouden in 2027 met ongeveer 89 euro voor elektriciteit en 52 euro voor gas. De toezichthouder stelt dat deze stijging vooral door beleidskeuzes wordt veroorzaakt.