Telefoontaps, infiltreren of hacken: inlichtingendiensten in België gebruiken dubbel zo vaak ingrijpende spionagemethodes als 10 jaar geleden

In dit artikel:

Belgische inlichtingendiensten zetten steeds vaker zware opsporingsmiddelen in: in 2025 kregen Staatsveiligheid en de militaire dienst ADIV samen 3.135 keer toestemming voor bijzondere inlichtingenmethoden, tegenover 1.378 keer in 2013. Dat blijkt uit het jaarverslag van toezichthouder Comité I, dat het rapport vandaag aan de parlementaire begeleidingscommissie presenteerde.

Het gaat om ingrijpende technieken zoals telefoontaps, observaties, het opvragen van telecomgegevens, binnendringen in computersystemen, infiltratie en het doorzoeken van niet-publieke plaatsen. Vooral Staatsveiligheid gebruikt deze middelen veel vaker dan ADIV: ongeveer drie kwart van alle toepassingen komt van de burgerlijke dienst, die vooral in België actief is. Sinds de aanslagen in Brussel in 2016 is het personeelsbestand daar bovendien verdubbeld tot circa 1.000 medewerkers, wat volgens het rapport mede de stijging verklaart.

Telecomgegevens opvragen blijft een van de meest gebruikte instrumenten, naast afluisteren en observaties met verborgen camera’s. Ook bankgegevens worden regelmatig bekeken; woningdoorzoekingen gebeurden vorig jaar 18 keer. Opvallend is dat Staatsveiligheid in 2025 geen infiltratie toepaste, online noch in de fysieke wereld.

De methoden worden vooral ingezet in dossiers over terrorisme en spionage, maar ook vaker bij extremisme, inmenging en nu zelfs georganiseerde misdaad. Voor beroepen met extra bescherming, zoals journalisten, advocaten en artsen, gelden strengere regels. Sinds 2022 mogen de diensten daarnaast ook steunmaatregelen vragen, zoals het gebruik van valse identiteiten of het plegen van beperkte strafbare feiten om geloofwaardig te kunnen infiltreren; in 2025 werden daar 17 aanvragen voor goedgekeurd, allemaal voor Staatsveiligheid. Het Comité I noteerde ten slotte geen klachten over het gebruik van deze methoden.