Telefoonfraude stijgt fors door AI: "Wie zich schaamt voor digitale vaardigheden, gaat sneller overstag"

In dit artikel:

In België nemen meldingen van telefoonfraude sterk toe, meldt het Centrum voor Cybersecurity België (CCB). Vishing — telefoonscam waarbij oplichters proberen via voicephishing bankgegevens of codes los te krijgen — kwam in het laatste kwartaal van 2024 226 keer aan de deur; afgelopen januari alleen al waren dat er 106. Volgens Katrien Eggers van het CCB gebeurt het in golven en spelen voorlichtingscampagnes deels mee in de registratiepiek.

Oplichters gebruiken uiteenlopende verhalen en steeds geraffineerdere technieken. Veel oproepen komen van buitenlandse nummers en starten met een robocall; wie op een toets drukt wordt doorverbonden met iemand die zich voordoet als operator, soms met een geloofwaardig lokaal Vlaams accent. Namen van bekende organisaties (Proximus, Argenta, Card Stop, politie) worden misbruikt om vertrouwen te winnen. De fraudeurs vragen codes of proberen je telefoon aan je bankrekening te koppelen, zodat ze zonder jouw toestemming geld kunnen overboeken.

Cybercrime-expert Mathieu Verschraege waarschuwt dat ook 'hybride' vormen toenemen: een eerste telefoontje wordt gevolgd door een bezoek aan huis, waarbij een 'helper' aanbiedt geld veilig te stellen of bankkaarten door te knippen. Ouderen en mensen zonder sociaal netwerk zijn extra kwetsbaar, vooral wanneer schaamte over digitale vaardigheden hen verhindert hulp te zoeken.

Verschraege benadrukt dat urgentiedruk, gezag en sociale druk alarmeertekens zijn. Banken nemen voorlopig maatregelen (zoals in-app melding bij inkomende bankoproepen), maar hij veroordeelt initiatieven zoals phishingverzekeringen die de verantwoordelijkheid bij klanten leggen. Praktisch advies: hang op bij verdachte oproepen, controleer zelf via officiële kanalen en deel geen codes of toegang aan onbekenden.