Tegen juli is het geld op: VN dreigt "financieel in te storten" door achterstallige betalingen van VS
In dit artikel:
De Verenigde Naties waarschuwen voor een acute betalingscrisis: als lidstaten hun achterstallige bijdragen niet snel voldoen, bestaat het risico op een “onmiddellijke financiële ineenstorting”, schrijft secretaris-generaal António Guterres in een brief aan de 196 VN-ambassadeurs. Zonder extra geld kan de VN in juli zonder kasmiddelen komen te zitten, met harde gevolgen voor programma’s en zelfs voor de werking van de hoofdzetel in New York.
Belangrijkste feiten en cijfers
- Eind vorig jaar stonden de lidstaten samen al 1,57 miljard dollar in het rood. De uitstaande bijdragen bedragen bijna de helft van het geplande operationele budget van dit jaar (3,45 miljard dollar).
- Volgens VN-bronnen vormen de Verenigde Staten het merendeel van die tekorten: ongeveer 95% van alle achterstallige betalingen, zo’n 2,2 miljard dollar, inclusief bijdragen over 2025 en 2026. Daarnaast zijn er onbetaalde Amerikaanse rekeningen van circa 1,9 miljard dollar voor lopende vredesmissies en 500 miljoen voor afgesloten missies.
- VN-regels verplichten de organisatie bovendien om niet-gebruikte gelden terug te betalen aan lidstaten, wat de cash-crunch verergert. Guterres noemt de situatie een “kafkaiaanse cyclus”.
Gevolgen
- Lopende VN-programma’s (bijv. Unicef, WHO, World Food Programme, UNDP) lopen het risico te versmallen of stil te vallen.
- Mogelijke uitersten: tijdelijke sluiting van de New Yorkse hoofdzetel en het afgelasten van de jaarlijkse algemene vergadering in september, meldt The New York Times op basis van VN-bronnen.
- Lidstaten die niet betalen kunnen hun stemrecht verliezen; dat overkwam eerder Venezuela (achterstand ~38 miljoen dollar).
Politiek en Amerikaanse rol
- President Donald Trump bekritiseert de VN als inefficiënt en heeft de VS teruggetrokken uit tientallen VN-organisaties. In een interview zei hij bereid te zijn de VN te helpen geld innen, maar vooral door andere landen onder druk te zetten om te betalen.
Guterres dringt aan op snelle betalingen of op overleg over het herzien van financiële regels. Zonder ingrepen dreigt op korte termijn een ernstig verstorende financiële crisis binnen de VN.