Verpleegkundige waarschuwt na bijna-amputatie door 'haartourniquetsyndroom'

In dit artikel:

Moeder Emma uit Cumbernauld maakte mee wat elke ouder vreest: haar vier maanden oude dochter Rosie raakte bijna een teen kwijt doordat een los haar zich om de grote teen had gewikkeld en de bloedtoevoer afsneed. Toen ouders het zwellen en de roodheid ontdekten, lukte het hen niet het haar zelf los te krijgen; in het ziekenhuis bleek dat er nog maar enkele uren waren voordat amputatie nodig zou zijn. Emma zegt dat ze geschokt is dat iets ogenschijnlijk onschuldigs zulke ernstige gevolgen kan hebben.

In Nederland herkennen zorgverleners dit beeld. Spoedeisendehulpverpleegkundige Zjaccan Kuiper vertelt dat ouders regelmatig met onverklaarbaar huilende zuigelingen komen, waarvan de oorzaak uiteindelijk blijkt te zijn: een haar om een teen, vinger of in sommige gevallen de geslachtsdelen — het zogenaamde haartourniquetsyndroom. Kuiper: "Ik blijf erop hameren: hier moet meer aandacht voor komen." Soms zijn de lijnen en verkleuring al zichtbaar en kan het haar worden verwijderd zonder blijvende schade; in andere gevallen is amputatie onvermijdelijk, met gevolgen voor de stabiliteit en het functioneren van het kind.

Kuiper benadrukt dat het risico juist in de periode na de zwangerschap toeneemt omdat moeders veel haar verliezen (postpartum haaruitval) en baby’s veel huid-op-huidcontact hebben. Praktische adviezen: maak een huilende baby helemaal uit, inspecteer tenen, vingers en andere kleine plekjes op haartjes of drukplekken en verwijder een gevonden haar zo snel mogelijk. Kuiper geeft ook EHBO- en reanimatietrainingen voor ouders via De Spoedzusters en wil dat het haartourniquetsyndroom standaard op de lijst met waarschuwingssignalen voor jonge kinderen komt te staan.

Kortom: het probleem komt vaker voor dan veel ouders denken, kan snel ernstig worden en vraagt om meer bewustzijn en vroegtijdige controle van huilende baby’s.