Technologische upgrade voor ARISE versnelt herkenning 'onvindbare' Nederlandse natuur

In dit artikel:

De Nederlandse onderzoeksinfrastructuur voor soortherkenning ARISE krijgt een extra impuls van 3,2 miljoen euro voor een vijfjarig programma, AccellARISE. Naturalis Biodiversity Center en het Westerdijk Fungal Biodiversity Institute gaan daarmee nieuwe technologie inzetten om ook de moeilijkst vindbare planten-, dier- en schimmelsoorten sneller te identificeren.

ARISE werd in 2020 opgezet en heeft inmiddels al ongeveer 80 procent van de Nederlandse soorten in beeld gebracht met DNA-data, geluiden en beelden. De resterende 20 procent bestaat vooral uit zeldzame, microscopisch kleine of kwetsbare organismen, zoals schimmels, algen, plankton en piepkleine insecten. Juist die soorten zijn voor onderzoekers en beleidsmakers vaak lastig te volgen, waardoor een groot deel van de biodiversiteit buiten beeld blijft.

Met AccellARISE worden sorteerrobots, microscopische camera’s en genome skimming ingezet om ook organismen kleiner dan 2 millimeter automatisch te analyseren en om genetische codes uit historische museumcollecties te halen. Ook de centrale databank, de Biocloud, wordt uitgebreid om de snel groeiende stroom aan DNA-, beeld- en geluidsdata te verwerken. Daarnaast moeten de AI-modellen beter worden in het herkennen van zeldzame soorten en wordt de IT-infrastructuur energiezuiniger.

Volgens Naturalis en het Westerdijk Institute is die technologische stap nodig om verborgen biodiversiteit beter in kaart te brengen en de natuur effectiever te kunnen beschermen.