"Techno-fascistisch manifest" Palantir roept op tot wapenwedloop en dienstplicht
In dit artikel:
Alex Karp, de ceo van het omstreden Amerikaanse data‑bedrijf Palantir, heeft een manifest gepubliceerd waarin hij technologiebedrijven oproept zich te verbinden aan de “verdediging van de natie” en pleit voor invoering van een universele dienstplicht in de VS. De oproep, een beknopte weergave van zijn recent verschenen boek The Technological Republic (geschreven met Palantirs hoofd juridische zaken Nicholas W. Zamiska), zette zowel binnenlands als internationaal kwaad bloed en leidde tot beschuldigingen van “techno‑fascisme”.
Palantir zelf is geen gewone softwareleverancier. Opgericht in 2003 met steun van DARPA en mede door Peter Thiel gefinancierd, levert het bedrijf datatechnologie en AI‑tools aan defensie‑ en opsporingsinstanties. Belangrijke klanten zijn het Amerikaanse leger, FBI, immigratiedienst ICE, politiediensten in grote steden, de NAVO en overheden wereldwijd — ook in Nederland. Nederlandse instanties zoals het ministerie van Defensie, de nationale politie, het Openbaar Ministerie en de NCTV gebruiken al sinds 2010 Palantir‑software; tijdens de covidperiode werkten regionale veiligheidsdiensten eveneens met deze systemen. Wat Palantir precies uitvoert en hoe de algoritmes werken, blijft grotendeels geheim, wat bij critici het beeld versterkt dat burgers op grote schaal worden geprofileerd en gesurveilleerd.
Karp stelt in zijn 22‑puntenmanifest dat AI het toekomstige slagveld bepaalt en dat de technologische industrie een plicht heeft terug te betalen aan het land dat haar succes mogelijk maakte. Hij wil dat Silicon Valley middelen en mensen inzet voor nationale veiligheid, en pleit ervoor iedereen in de VS in tijden van oorlog de kosten en risico’s te laten delen via algemene dienstplicht. Tevens bepleit hij herbewapening van bondgenoten zoals Japan en Duitsland en ziet hij het gebruik van Palantirs software tegen “terroristische” doelwitten — waaronder operaties in Gaza volgens Karp — als legitiem onderdeel van westerse veiligheidsstrategie. Politiek en ethiek rond toezicht op publieke figuren en de rol van big tech in het bestrijden van misdaad behoren volgens hem ook tot die verantwoordelijkheid.
De reactie op het manifest was fel en breed: zowel progressieve als conservatieve commentators hekelen de plannen als autoritair en elitair. De Russische denker Alexander Dugin typeerde het als een blauwdruk voor westerse techno‑dominantie; recensenten zoals John Ganz noemden het idee om een technocratische elite controle te geven “eng” en ondemocratisch. Econoom Yanis Varoufakis reageerde met een satirische parodie op de 22 punten om de gevaren van Karp’s voorstellen te benadrukken.
Kortom: het manifest van Palantirs leider bracht een breed debat op gang over de morele en democratische implicaties van nauwe samenwerking tussen techbedrijven en militaire staten, tegen de achtergrond van een bedrijf dat wereldwijd al diep in overheidsdata en veiligheidsketens verweven is.