Te koop: een klomp ijzer zo oud als de aarde, de Gibeon-meteoriet
In dit artikel:
In de Space Expo in Noordwijk is momenteel een 4,6 miljard jaar oude Gibeon-meteoriet te bewonderen, een stuk ruim 240 kilogram zwaar dat binnenkort geveild wordt. Deze meteoriet, afkomstig uit de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter, overleefde een kosmische botsing, de reis door de dampkring en regen neer in Namibië ten zuiden van het dorp Gibeon. Terwijl sommigen in het ruwe ijzer een vrouwentorso of een Paaseilandbeeld herkennen, blijft het voor anderen vooral een fascinerend buitenaards artefact. De meteoriet ligt sinds ongeveer twintig jaar in bezit van Sterrenwacht Mercurius in Dordrecht, die het nu verkoopt om middelen vrij te maken voor een nieuw planetarium.
De veiling, georganiseerd door veilinghuis Hessink, richt zich op verzamelaars en musea, maar het lot van het object is nog onzeker; het kan ook in een privécollectie belanden. Dit leidt tot discussie over de vraag of zo’n uniek stuk ruimtegesteente niet beter als publiek erfgoed behouden moet blijven. Namibië verbood sinds 2004 de export van dergelijke meteorieten om het natuurkundig erfgoed te beschermen, maar deze meteoriet werd vroeger door de Namavolkeren verhandeld, wat de huidige eigenaren als rechtvaardiging zien voor verkoop. De Nama stonden bekend om het gebruik van de meteorietijzers voor gereedschappen en schreven magische eigenschappen toe aan de ‘Genius Stone’, waarvan ruim 120 brokstukken wereldwijd verspreid zijn.
Bezoekers van de Space Expo zoals de twaalfjarige Abel en toerist Lars Rosenbaum zijn gefascineerd en raken de meteoriet zelfs aan, wat het bijzondere gevoel versterkt iets zo oud als de aarde zelf te ervaren. Toch is de meteoriet, volgens experts, een zeldzaam exemplaar dat zijn culturele betekenis deels heeft verloren door internationale verspreiding en koloniale verwervingen. Het stuk staat klaar voor een adembenemende veiling, waarvan de opbrengst naar verwachting rond de miljoen euro zal liggen. Sommigen hopen dat het voor het publiek toegankelijk blijft, zodat dit stukje buitenaardse geschiedenis niet verloren gaat achter gesloten deuren.