Te heet en te duur: een gangbaar familieuitje is een bezoek aan het strand in Japan al lang niet meer

In dit artikel:

Japanse stranden verliezen snel aan populariteit. Het geschatte aantal Japanners dat jaarlijks minstens één keer in zee zwemt, daalde van 37,9 miljoen in 1985 naar 4,4 miljoen in 2024. Volgens onderzoeker Ryo Nagata van het Japan Productivity Center komt dat doordat mensen tegenwoordig meer vrijetijdsmogelijkheden hebben, zoals smartphones, computers, games en lokale sportclubs. Ook de stijgende kosten van vervoer en eten maken een uitstapje naar het strand minder vanzelfsprekend.

De klimaatverandering versterkt die ontwikkeling. Japanse zomers worden heter, waardoor mensen buitenrecreatie vaker mijden. Het aantal landelijke hittewaarschuwingen steeg in vijf jaar van ruim 600 naar bijna 1.750. Tussen mei en september 2025 overleden bovendien meer dan 1.500 mensen aan een hitteberoerte. Daardoor blijven er minder veilige uren over om naar het strand te gaan en ontstaan juist op die momenten drukke pieken.

Ook het aanbod staat onder druk. Sinds 1990 is het aantal officiële zwemstranden met bijna 30 procent afgenomen, tot 969 in 2024. Gemeenten moeten onder meer reddingsposten, strandwachten en parkeerbeheer betalen, terwijl de inkomsten dalen. Bij Kehi no Matsubara in Fukui kwamen in de jaren negentig nog een half miljoen badgasten per jaar; in 2025 waren dat er ongeveer 64.000. De opbrengst van parkeergelden dekt daar slechts een klein deel van de exploitatiekosten. De gemeente betaalt het tekort voorlopig uit belastinggeld, maar weet niet zeker of het strand na 2026 open kan blijven. Andere kustplaatsen onderzoeken nieuwe functies, zoals een strand dat het hele jaar door bezoekers moet trekken.

In Chigasaki, ongeveer een uur van Tokio, lijkt de band met de zee tijdens het jaarlijkse Hamaori-sai nog springlevend. Bij dit shintoïstische festival dragen deelnemers tientallen mikoshi, draagbare verblijfplaatsen van goden, na een nachtelijke tocht door de stad bij zonsopgang de Stille Oceaan in. Het zeewater geldt als reiniging van de goden en de gemeenschap; tegelijk wordt gebeden om een goede visvangst en bescherming. Het festival trok dit jaar bijna 100.000 bezoekers.

Die drukte geeft echter een vertekend beeld van het normale kustbezoek. Het officiële strand van Chigasaki trok vorig zwemseizoen 113.000 bezoekers en het totale kustbezoek halveerde er in negen jaar bijna, van 1,9 miljoen bezoeken in 2015 tot minder dan één miljoen in 2024. De gemeente probeert het strand aantrekkelijk en toegankelijk te houden met evenementen, promotie, zandmatten voor rolstoelgebruikers en amfibische rolstoelen.

De Japanse kust is bovendien veranderd door de tsunami van maart 2011, waarbij bijna 20.000 mensen omkwamen. Langs honderden kilometers kust werden hoge zeeweringen en golfbrekers gebouwd. Die beschermen tegen nieuwe rampen, maar blokkeren soms het zicht op en de toegang tot de zee. Erosie en zeespiegelstijging kunnen volgens klimaatonderzoekers tegen 2050 bovendien 28 tot 50 procent van het Japanse zandstrand laten verdwijnen. Zo neemt niet alleen het aantal strandgangers af, maar krimpt ook de kust zelf als landschap en openbare voorziening. In Chigasaki blijft vooral de groep over die zich sterk met de zee en haar tradities verbonden voelt.