Tbs-instellingen lopen vast: doorstroom hapert en wachtlijsten worden langer

In dit artikel:

TBS-instellingen in Nederland zitten vast door een knelpunt in de in-, door- en uitstroom: hoewel het aantal nieuwe tbs-patiënten vorig jaar daalde naar 118 (tegenover 164 het jaar daarvoor), zijn alle bedden bezet, meldt TBS Nederland — het samenwerkingsverband van elf forensisch-psychiatrische centra en klinieken. Door een gebrek aan beschikbaarheid in de ggz en in instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking kunnen patiënten niet tijdig doorstromen en blijven daardoor langer in hoogbeveiligde tbs-klinieken.

Dit heeft meerdere effecten: de gemiddelde behandelduur steeg naar 10,1 jaar in 2025 (was 8,7 jaar in 2024), gemiddeld zaten vorig jaar 1.683 mensen in een tbs-traject en 69 patiënten kregen een voorwaardelijke beëindiging van hun maatregel. Bovendien groeit de wachtlijst voor gedetineerden die vanuit de gevangenis wachten op een tbs-plek, wat de veiligheidsdruk in de gevangenissen verhoogt.

Hyacinthe van Bussel, directeur van tbs-kliniek Rooyse Wissel en voorzitter van TBS Nederland, wijst op het fundamentele capaciteitsprobleem: "Het grote probleem ... is dat er te weinig capaciteit in de tbs-sector is." Voorstellen om het systeem ontlasten omvatten meer plaatsen en flexibele capaciteit, zodat het beveiligingsniveau aangepast kan worden en afhankelijkheid van andere forensische zorg afneemt, aldus Betty Brouns van TBS Nederland. Verder onderzoek naar betere doorstroomroutes moet ertoe bijdragen dat behandelingen korter en efficiënter verlopen en dat druk op zowel klinieken als gevangenissen afneemt.