Tbs geëist tegen 'psychotische' Donatos A. (23), die man (85) neerstak: 'Stemmen in hoofd zeiden dat er heksen waren'

In dit artikel:

Op 15 juli vorig jaar stak de toen 23‑jarige Donatos A. rond 14.30 uur in het recreatiegebied bij De Oeverlanden (Jaagpad) in Amsterdam‑Zuid een 85‑jarige man meerdere keren met een schroevendraaier. Het slachtoffer raakte in hals, borstkas, onderrug en buik gewond; een long werd geraakt. Hulpdiensten brachten hem met spoed naar het ziekenhuis en hij overleefde, maar herstelt nog steeds: hij zegt ruim de helft van zijn conditie te zijn kwijtgeraakt, kampt met slapeloosheid, hoge bloeddruk en gebruikt medicijnen. Zijn vrijwilligerswerk als zaalvoetbalscheidsrechter doet hij nog, maar veel minder dan voorheen en soms met paniekgevoelens.

Volgens de rechtszaal raakte de confrontatie die tot de steekpartij leidde ontstaan toen A. de man aansprak en er een woordenwisseling ontstond. Het slachtoffer pakte uit voorzorg een klein knuppeltje uit zijn fietstas; A. haalde een schroevendraaier uit zijn tas en stak vier keer. Omstanders hoorden tumult en schakelden hulp in. De politie vond bij aanhouding een bebloede schroevendraaier en twee messen. A. verklaarde dat hij “gepakt heeft wat het eerste in zijn tas lag” en zei tijdens de zitting dat hij die middag paranoïde was en stemmen hoorde die hem vertelde dat er ’heksen’ waren die zijn ziel wilden pakken.

Onderzoek door deskundigen wijst uit dat A. langdurige mentale problemen heeft. In zijn jeugd is hij blootgesteld aan druggebruik en seksueel misbruik; hij zocht destijds hulp. Na zijn arrestatie stelden experts autisme, posttraumatische stressstoornis en een cannabisverslaving vast; bovendien is er sprake van mogelijke bipolaire stoornis en schizofrenie. Tijdens de aanval verkeerde hij naar oordeel van deskundigen in een psychose en had hij de realiteitszin verloren.

Het Openbaar Ministerie kwalificeert het delict als poging tot doodslag, maar vindt A. ontoerekeningsvatbaar en pleit daarom voor ontslag van strafrechtelijke vervolging gecombineerd met tbs met voorwaarden — een verplichte, maar lichtere, maatregel gericht op psychiatrische behandeling en het terugdringen van recidiverisico. De reclassering ondersteunde die aanbeveling tijdens de zitting. De verdediging erkende dat haar cliënt in paniek en buiten zichzelf was, en sloot zich eveneens bij de eis aan. A. las een excuusbrief voor, stelde spijt te hebben en hoopte op volledig herstel van het slachtoffer.

De rechtbank doet over twee weken uitspraak.