Tata Steel is níet de meest controversiële staalfabriek in Europa maar lijkt er wel heel erg op

In dit artikel:

De ex-Ilva-staalfabriek in Taranto, in Zuid-Italië, staat na ruim dertig jaar van vervuiling, ziekte en juridische strijd op het punt te sluiten: een rechter bepaalde in februari dat de hete installaties uiterlijk eind augustus dicht moeten, al loopt daar nog een beroep tegen. De fabriek heeft in de stad een beruchte bijnaam gekregen, omdat omwonenden al jaren vertellen over kanker, vroegtijdige sterfte, miskramen en een diep gevoel van machteloosheid.

De auteur van het stuk, die zich al langer bezighoudt met zware industrie en Tata Steel, reisde naar Taranto om te onderzoeken wat de overeenkomsten zijn met de IJmond. Uit een vergelijking met RIVM-gegevens blijkt volgens hem dat de schade van Tata Steel en ex-Ilva sterk op elkaar lijkt: beide bedrijven veroorzaken grote gezondheidsrisico’s voor de omgeving. Een belangrijk verschil is wel de schaal: Taranto raakt direct drie wijken met samen zo’n 39.000 inwoners, terwijl Tata Steel midden in een veel dichterbevolkt gebied ligt met in totaal ongeveer 148.000 bewoners in de omliggende gemeenten.

Ook de historische lijn verschilt. In Taranto kwamen de oversterfte en gezondheidsproblemen al in de jaren negentig aan het licht, waardoor daar veel langer onderzoek en maatschappelijke onrust bestaat dan in Nederland. Toch ziet de schrijver parallellen in de huidige discussie rond Tata: de plannen voor “groen staal”, waarin de Nederlandse overheid 2 miljard euro subsidie overweegt, stuiten op kritiek vanwege twijfel over de gezondheidsbescherming, de omgang met staalslakken en lopende strafrechtelijke verdenkingen tegen het bedrijf. Volgens de auteur laat Taranto zien hoe lang een samenleving kan blijven hopen op hervorming, terwijl die uiteindelijk niets oplost.