Tante Theodora: Giro555 voor bommenverkopers, burgers als bijzaak

In dit artikel:

Oud en Nieuw draait opnieuw om knallen, maar het feest heeft een kostbare en schadelijke keerzijde. Dit opinestuk hekelt de Nederlandse vuurwerkcultuur — en de politieke en economische belangen die die in stand houden — en wijst op de harde feiten: er wordt jaarlijks voor enorme bedragen gekocht (ongeveer €129 miljoen), terwijl vuurwerk aanzienlijke schade veroorzaakt aan dieren, hulpverleners, longen en ogen, nachtrust verstoort en milieuschade oplevert.

De schrijver stelt dat het debat vaak verkeerd wordt gevoerd. In plaats van naar individuele financiële keuzes van mensen onderaan de sociale ladder te wijzen, zou de aandacht moeten uitgaan naar de bedrijven en politici die winst en routine boven veiligheid en welzijn plaatsen. Partijen als VVD en BBB krijgen kritiek omdat ze volgens de tekst liever ondernemers beschermen dan structurele oorzaken van armoede en gevaar aanpakken. Vuurwerkverkopers krijgen publieke en politieke sympathie en bedingen compensatie, terwijl mensen in armoede door sommigen worden aangesproken op “slechte keuzes”.

De auteur vergelijkt de omgang met vuurwerk met de Amerikaanse wapenlogica: gevaarlijk materiaal wordt als normaal en zelfs als vermaak genormaliseerd, terwijl wie écht schade veroorzaakt vaak ongemoeid blijft. Ook wordt gewezen op hypocrisie in het publieke discours: dezelfde macht die vuurwerk toelaat en verdedigt, beperkt soms het demonstratierecht en schuift de rekening door naar kwetsbare groepen.

De oproep is duidelijk: verander de cultuur door macht en winstmodellen aan te spreken in plaats van de armen de schuld te geven. Houd politici en handelaren strenger aansprakelijk, richt het publieke debat op waar de echte schade wordt georganiseerd en maak keuzes die veiligheid en sociaal rechtvaardige prioriteiten reflecteren. Het jaar mag dan begonnen zijn met knallen, zo betoogt de auteur, maar wie de rekening betaalt en wie profiteert moet dringend ter discussie worden gesteld.