Tamara (57) redt Amsterdamse egels: 'Een paar minuten nadat ik de bakjes heb bijgevuld, hoor ik ze vaak al knarsen'

In dit artikel:

Aan de Sixhaven aan het IJ in Amsterdam-Noord heeft Tamara Muller (57) en een groep buurtbewoners in maart een egelburcht aangelegd op de plek waar nu de Noord/Zuidlijn loopt. De bakstenen constructie – vier afzonderlijke slaapkamertjes van leem en steen met tegelplafonds en een dikke laag aarde en takken erboven – biedt onderhoudsvrije schuilplaatsen voor vier egels en bootst natuurlijke nestplaatsen na. Muller, initiatiefnemer van de nieuw opgerichte Egelwerkgroep Amsterdam‑Noord, wijst ter plekke de ingangen aan en vertelt dat dit gebied vroeger een prima toevluchtsoord voor egels was: “Het was hier fantastisch voor de egels.”

Muller raakte dertig jaar geleden betrokken bij egelzorg nadat ze de dieren regelmatig in haar nieuwe buurt zag. Ze signaleerde sindsdien veel knelpunten: tuinafsluitingen en dichtgemaakte onderkanten van schuttingen sluiten egels uit, hoge kades langs vijvers leiden tot verdrinking omdat egels er niet uit kunnen klimmen, en standaard aangebrachte hekken door woningcorporaties blokkeren doorgangen naar tuinen. In november 2025 plaatste ze met ondersteuning van Wijkaanpak Noord en de gemeente egeltrappetjes langs kades nadat ze meerdere dode egels in het water aantrof.

Nationaal is het aantal egels in tien jaar met ongeveer 50 procent afgenomen, veroorzaakt door voedseltekort (minder insecten), verlies van leefgebied, verkeer en pesticiden. De Egelbescherming adviseert daarom het neerzetten van egelhuisjes en, bij afwezigheid van ratten, het aanbieden van kattenbrokjes als aanvullend voer. Muller zet die adviezen lokaal om in concrete acties: met subsidie kocht de werkgroep tien egelhotels die in geschikte tuinen in Noord zijn geplaatst, ze verspreidden vijfduizend informatiefolders met tuintips, en Muller werkt aan een 3D-geprint drinkbakje dat bij openbare tappunten kan hangen om egels in droge periodes van water te voorzien.

De Egelwerkgroep overlegt regelmatig met een stadsecoloog en ontvangt gemeentelijke steun vanuit de Aanpak Noord voor projecten als de burcht. Muller beschouwt haar inzet als een fulltimeklus: ze onderhoudt contact met bewoners, schrijft brieven en organiseert afspraken om leefroutes tussen parken en groenstructuren veiliger te maken en verkeersslachtoffers te verminderen. Ook in andere stadsdelen ontstaan vergelijkbare initiatieven; in Betondorp en de Oostelijke Eilanden zijn recent egelwerkgroepen opgericht.

De burcht bij de Sixhaven symboliseert hoe kleinschalige, buurtgedragen ingrepen kunnen bijdragen aan stedelijke natuurbescherming: door schuilplaatsen, drinkwater en doorgangen te realiseren probeert de groep de lokale egels een betere overlevingskans te geven. ’s Avonds ziet Muller vaak meerdere egels in haar tuin; een wildcamera vastlegt regelmatig bezoekjes aan de voerbakken, een zichtbaar teken dat de dieren de nieuwe voorzieningen weten te vinden.