Talibanleider uit zorgen om interne strijd, 'maar heeft macht stevig in handen'
In dit artikel:
De BBC publiceerde recent audiomateriaal van een toespraak die Taliban-leider Hibatullah Akhundzada begin 2025 in Kandahar hield, waarin hij zijn bezorgdheid uit over interne kritiek en verdeeldheid binnen de beweging. Volgens Akhundzada kan onderlinge ruzie het systeem verzwakken en het emiraat uiteindelijk ondermijnen. Het fragment ondersteunt aanwijzingen van analisten dat er spanningen bestaan, maar het bevestigt niet dat die leiden tot een ontwrichting van het regime.
De BBC voerde een jaarlang onderzoek naar vermeende ideologische verschillen tussen machtscentra in Kandahar en functionarissen in Kabul. Sommigen beschrijven een tegenstelling tussen het conservatieve leiderschap in Kandahar en praktischer georiënteerde bestuurders in de hoofdstad, onder wie leden van de invloedrijke Haqqani-factie. Critici vinden die tweedeling echter te simplistisch: volgens oud-woordvoerder en analist Mujib Rahimi wordt Akhundzada als onbetwistbare geestelijk leider gezien, waardoor openlijke oppositie vrijwel afwezig is en interne verschillen minder scherp als een georganiseerde afsplitsing naar voren komen.
Concreet hebben sommige bevelen van de top niet volledig standgehouden. De driedaagse internetblokkade van september vorig jaar werd snel teruggedraaid na economische en bestuurlijke problemen — handel liep terug en bestuurders waren afgesloten van informatie. Die terugtocht illustreert dat praktische noodzaak soms zwaarder weegt dan ideologische voorschriften. Tegelijkertijd blijkt het verbod op onderwijs voor meisjes moeilijker te keren; veel Afghaanse gezinnen stuurden eerder hun dochters naar school en een deur-tot-deur-enquête van UNWomen toonde dat 92 procent van de bevolking meisjesonderwijs belangrijk vindt.
Analisten zoals Pearl Pandya van ACLED wijzen erop dat Akhundzada de afgelopen jaren zijn controle heeft versterkt, onder meer over onderdelen van politie en veiligheid die traditioneel onder Haqqani-invloed vielen. Er is geen bewijs voor grootschalige gewelddadige confrontaties tussen Talibanfracties. Conclusie: er bestaan meningsverschillen binnen de Taliban over beleid en uitvoering, maar huidige signalen duiden erop dat het regime materieel en organisatorisch sterk blijft en niet direct door interne scheuren wordt bedreigd.