Taliban in Brussel voor geheime gesprekken over gedwongen terugkeer: controversiële noodzaak of onaanvaardbaar?

In dit artikel:

Vertegenwoordigers van de taliban zijn in Brussel voor geheime gesprekken met de Europese Commissie over gedwongen terugkeer van Afghanen. Op vraag van 20 EU-lidstaten, en met steun van België, wil Europa afspraken maken zodat landen mensen die geen verblijfsrecht kregen sneller naar Afghanistan kunnen terugsturen. De ontmoeting verloopt opvallend discreet: de locatie wordt niet bekendgemaakt en de deelnemers kregen slechts tijdelijke visa.

De kern van de discussie is gevoelig: de EU erkent het talibanregime niet officieel, maar praat wel met zijn vertegenwoordigers over samenwerking. Amnesty International noemt dat onaanvaardbaar en waarschuwt dat Europa daarmee een regime legitimeert dat verantwoordelijk is voor zware mensenrechtenschendingen, vooral tegen vrouwen en meisjes. De Europese Commissie spreekt zelf liever van “technische gesprekken” en benadrukt dat de lidstaten afzonderlijk beslissen over de inhoud.

Voorstanders hopen dat de taliban meewerken aan identificatie en documentatie van Afghanen zonder papieren, zoals Duitsland al deels doet via zijn diplomatieke posten. Tegenstanders vrezen dan weer dat gevoelige persoonsgegevens van Afghanen in Europa in handen van het regime kunnen komen. In België gaat het volgens schattingen om ongeveer 7.000 Afghanen zonder wettig verblijf; prioriteit voor terugkeer zou vooral liggen bij mensen die als gevaar voor de openbare orde worden gezien.

Sinds de machtsovername door de taliban in 2021 zijn vanuit België nog geen Afghanen gedwongen teruggestuurd. Internationaal groeit de druk om dat wel te doen, maar VN-experts waarschuwen dat terugkeer naar Afghanistan mensen kan blootstellen aan foltering, repressie en een uitzichtloze humanitaire situatie.