Tacitus zou niet opkijken van Epstein of Trump

dinsdag, 17 februari 2026 (00:26) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

Tacitus en Tiberius dienen als historische spiegel voor de hedendaagse onthullingen rond Jeffrey Epstein en zijn relaties met machtspartijen: zowel de Romeinse keizer als de Amerikaanse financiers en politici illustreren hoe seksuele uitspattingen, privileges en politieke corruptie elkaar kunnen voeden. De schrijver trekt een vergelijking tussen de pompeuze, keizerlijke beelden die Trump bouwt — vergulde interieurs, standbeelden, torens — en de theatrale, decadent-romantische mythevorming rond oude machthebbers, en waarschuwt dat die esthetiek niet onschuldig is.

De Epstein-files voeden bij velen het gevoel dat de façade van het Westen, met zijn Verlichting en mensenrechten, hol is; complotdenkers en cynici zien daarin bevestiging van een permanent moreel verval. Maar juist die ontgoocheling is politiek gevaarlijk: het narratief dat alles al corrupt en hopeloos is, wordt door fascistische stromingen gebruikt om liberale instituties te ontkrachten. Figuren als Stephen Miller belichamen een politiek die openlijk darwinistische machtsdrift predikt, en daarmee proberen autoritaire krachten het publieke debat te verschuiven.

Tegelijkertijd wijst de tekst erop dat de werkelijkheid genuanceerder is: niet alle elites waren betrokken bij Epstein, en niet iedereen steunt Trump. Onder zijn aanhangers ontstaan scheuren, aldus recente berichtgeving. In Nederland is er soortgelijke zorg: jongere leden van Forum tonen steeds explicieter extreme invloeden en ambities, en het kabinet onder Jetten staat voor de vraag of het harde grenzen zal trekken tegen die krachten.

De conclusie is normatief: liever vasthouden aan de onvolmaakte maar herstellende idealen van vrijheid en gelijkheid dan meegaan in apathie of in de retoriek van autoritaire krachten die juist willen dat je stopt te geloven in die waarden. Tacitus’ streven om republikeinse deugden te behouden wordt als voorbeeld genoemd van dit verzet tegen verval.