Sytske (19) uit Tijnje liep hersenletsel op, maar lééft weer dankzij een magische bril uit Amerika
In dit artikel:
In de zomer van 2023 raakte amazone Sytske de Jong (nu 19) ernstig gewond bij een val van haar springpaard Beer. Het hoofdletsel was zo zwaar dat ze 24 uur latere wakker werd met tientallen bloedinkjes in de hersenen, verlamming aan de linkerzijde, epileptische aanvallen en ernstig kortetermijngeheugenverlies. De eerste hulp verliep snel: ambulance en traumahelikopter brachten haar naar het UMCG, waar artsen vaststelden dat ze wonder boven wonder niets gebroken had maar wel zwaar hersenletsel opliep. Haar moeder Hendrika haalde haar uit het zand en stond sindsdien onafgebroken naast haar.
De daaropvolgende twee jaar waren zwaar. Sytske kon lange periodes alleen horizontaal liggen; licht en geluid veroorzaakten hevige hoofdpijn en overprikkeling. Revalidatie in Nederland (onder meer Lyndenstein) paste niet bij haar klachten: de therapie verwachtte terugkeer naar groepsactiviteiten en fysieke reactivatie, terwijl zij vooral moeite had met het verwerken van binnenkomende prikkels. Een diagnostische fMRI in Salt Lake City toonde een chaotische verwerkingsomgeving in haar hersenen: op veel gebieden scoorde ze “in het rood”.
Na diverse behandelingen in de VS ontdekte het gezin een minder conventionele aanpak bij het Mind‑Eye Institute in Chicago: een zogenoemde Brainwear‑bril. Die bril is geen sterktebril maar bevat filters en speciale lenzen die de manier waarop licht de ogen binnenkomt veranderen, met als doel de samenwerking tussen ogen, oren en evenwichtsorgaan te verbeteren en zintuiglijke overbelasting te verminderen. Tijdens sessies combineerden therapeuten visuele oefeningen met geluid en motoriek; op basis daarvan werd per patiënt een uiterst precieze bril op maat gemaakt. Sytske kreeg haar eerste Brainwear in november 2024 en onderging sindsdien meerdere vervolgafspraken en finetuning-sessies in Chicago en Salt Lake City. Inmiddels heeft ze al meerdere varianten van de bril gekregen.
De effecten zijn substantieel: epileptische aanvallen zijn verdwenen, ze heeft veel van haar zelfstandigheid teruggewonnen (rijbewijs gehaald, helpt mee op de familiekaasboerderij, studeert mogelijk weer na de zomer) en rijdt weer op concoursen met haar paarden — ze wint zelfs af en toe. Haar ouders investeerden fors in de Amerikaanse trajecten; zonder die mogelijkheid hadden ze bereid geweest alles te verkopen om haar kansen te vergroten. Hendrika erkent dat de precieze wetenschappelijke onderbouwing voor deze behandelmethode niet helder is, maar hecht vooral waarde aan het resultaat voor haar dochter.
Kortom: waar standaardrevalidatie onvoldoende bleek, bood een experimentele, op visuele filtering gebaseerde therapie Sytske een pad terug naar actief leven. De behandeling blijft controversieel en kostbaar, maar voor Sytske en haar familie heeft het een ingrijpend, positief effect gehad.