Sytske (19) lééft dankzij magische bril uit Amerika. 'Het komt superprecies'
In dit artikel:
Amazone Sytske de Jong uit Tijnje raakte in de zomer van 2023 bij een trainingsongeval met haar paard Beer ernstig gewond: het dier struikelde, maakte een koprol en drukte Sytske onder zich. De toen 17‑jarige belandde met hersenletsel in het UMCG; ze had vijftien kleine bloedinkjes in de hersenen, was gedeeltelijk verlamd aan links, kreeg epileptische aanvallen en verloor haar kortetermijngeheugen. Haar moeder Hendrika stond erbij toen het gebeurde en handelde direct; zonder die hulp had Sytske het waarschijnlijk niet overleefd.
In de maanden na het ongeluk kwam Sytske nauwelijks meer uit bed of van de bank. Licht, geluid en beweging leidden tot heftige hoofdpijn en overprikkeling; zelfs de radio kon ze niet verdragen. Een revalidatieperiode in Lyndenstein bleek onvoldoende geschikt: de intensieve groepsgerichte aanpak paste niet bij haar extreem prikkelgevoelige toestand. Een therapieonderzoek in Haarlem wees uit dat haar ogen, oren en evenwichtsorgaan informatie slecht en chaotisch verwerkten — haar zintuigen “botsten” als het ware.
De eerste hoop keerde toen familie en artsen contact legden met gespecialiseerde klinieken in de Verenigde Staten. In Salt Lake City onderging Sytske een functionele MRI die precies liet zien waar en hoe haar hersenen verstoord reageerden; de uitkomst toonde verspreide afwijkingen in taal, geheugen, aandacht en sociale vaardigheden. De Amerikaanse aanpak leverde specifieke oefeningen en een behandelplan op, maar thuis in Nederland merkte Sytske weinig vooruitgang en belandde ze opnieuw in een dip.
Uiteindelijk leidde een tip naar het Mind‑Eye Institute in Chicago tot een doorbraak: daar werken ze met zogenaamde Brainwear — geen sterktebril, maar op maat gemaakte lenzen en filters die de manier waarop licht de ogen binnenkomt veranderen om sensorische overbelasting te verminderen en de samenwerking tussen zicht, evenwicht en gehoor te verbeteren. Onder leiding van dr. Adams kreeg Sytske oefeningen en een aangepaste bril; na de sessie bleek ze taken die eerder onmogelijk leken ineens wel te kunnen uitvoeren. Sinds november 2024 kreeg ze steeds meer finetuning en meerdere aangepaste brillen; zowel in Chicago als terug in Salt Lake City zette ze vervolgbehandelingen voort.
Het herstel is opmerkelijk: Sytske heeft geen epileptische aanvallen meer, haalde recent haar rijbewijs, helpt mee op het familiebedrijf (een kaasboerderij), en rijdt weer wedstrijden met haar paarden Jip en Jelke — soms zelfs met winst. Ze wil dit jaar zoveel mogelijk (internationale) concoursen doen, vooral voor de sfeer en omdat het haar het meeste voldoening geeft. Ook denkt ze eraan na de zomer weer te gaan studeren. Haar ouders zeggen dat de intensieve, dure behandeling hen de inzet waard was; zonder die reizen en investeringen lag Sytske mogelijk nog steeds op de bank.
Belangrijke context: de Brainwear‑behandelingen die Sytske volgde zijn gespecialiseerd en kostbaar, en sommige klinieken die deze methoden aanbieden ogen niet als traditionele medische centra. Wetenschappelijke consensus over de effecten van dit soort brilapparatuur is nog niet breed, maar voor Sytske en haar familie maakten de therapieën duidelijk, meetbaar en levensveranderend verschil. Waar zij bijna de dood kende en maandenlang niet kon functioneren, heeft ze nu veel van haar leven teruggewonnen — niet volledig hersteld, maar op een pad van duidelijke vooruitgang.