Syrische rechtbank legt doodstraf op oud-dictator Bashar al-Assad en broer Maher, vreugde op straat in meerdere steden

In dit artikel:

Een rechtbank in Damascus heeft oud-president Bashar al-Assad en zijn broer Maher dinsdag bij verstek ter dood veroordeeld. Volgens de rechters zijn zij verantwoordelijk voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. De broers wonen sinds hun vlucht uit Syrië in Rusland en waren niet bij de uitspraak aanwezig.

Bashar al-Assad leidde het land tot eind 2024. Toen rebellen onder leiding van Ahmed al-Sharaa Damascus veroverden, vertrok hij samen met Maher, die een belangrijke rol speelde binnen de veiligheidsdiensten en de Vierde Divisie. De veertienjarige oorlog die onder Bashars bewind uitbrak, kostte volgens schattingen aan ongeveer een half miljoen mensen het leven. Het conflict leidde bovendien tot de opkomst van Islamitische Staat en jihadistische aanslagen in Europa.

Ook Atef Najib, een neef van Bashar en voormalig veiligheidschef in Daraa, kreeg de doodstraf. Hij werd in Damascus wel berecht. Najib werd verantwoordelijk gehouden voor het gewelddadige optreden tegen de eerste protesten in 2011, die begonnen nadat tieners anti-regeringsleuzen hadden aangebracht. De marteling en dood van een van die jongeren en het neerschieten van demonstranten droegen bij aan de verspreiding van de opstand en de daaropvolgende burgeroorlog.

In meerdere steden vierden Syriërs de vonnissen. Nabestaanden zagen de straf als erkenning voor het leed van de afgelopen jaren. Tegelijkertijd waarschuwde oppositiejurist Anwar al-Bunni dat een proces in een land met de doodstraf internationale uitlevering van Assad en andere verdachten moeilijker maakt. Hij noemde het vonnis daarom geen volwaardige gerechtigheid.

De overgangsregering van al-Sharaa vervolgt inmiddels meer voormalige regimefunctionarissen. Dat gebeurt binnen een tijdelijk rechtssysteem, terwijl het land volgens al-Sharaa moet toewerken naar democratische verkiezingen. Zijn verleden als invloedrijke leider van Al Qaida en het wantrouwen bij minderheden blijven daarbij omstreden. Na de val van Assad zijn massagraven blootgelegd en duizenden gevangenen vrijgelaten, waarmee de omvang van de repressie verder zichtbaar werd.