Syrische president Bashar al-Assad bij verstek veroordeeld tot doodstraf door rechtbank in Damascus

In dit artikel:

Een rechtbank in Damascus heeft oud-president Bashar al-Assad, zijn broer Maher al-Assad en hun neef Atef Najib ter dood veroordeeld. De drie werden schuldig bevonden aan onder meer moord, marteling, willekeurige arrestaties en misdaden tegen de menselijkheid tijdens de onderdrukking van de Syrische opstand. Bashar en Maher waren niet aanwezig bij de uitspraak: zij vluchtten na de val van het regime in december 2024 vermoedelijk naar Rusland en werden daarom bij verstek berecht.

Najib, voormalig hoofd van de politieke veiligheidsdienst in Daraa, was wel in de rechtbank aanwezig. Zijn arrestatie en berechting gelden als een sterk symbolisch moment, omdat hij wordt gezien als een belangrijke aanjager van de repressie die in 2011 de Syrische revolutie deed ontbranden. In maart van dat jaar werden in Daraa schooljongens opgepakt en volgens getuigen gemarteld nadat zij anti-regeringsleuzen op een muur hadden geschreven. De daaropvolgende confrontaties groeiden uit tot massale protesten en een burgeroorlog.

De rechtszaak is volgens de nieuwe Syrische autoriteiten de eerste openbare strafzaak tegen een hooggeplaatste functionaris van het voormalige regime. Ze maakt deel uit van een bredere poging om verantwoording af te leggen voor decennia van onderdrukking, waaronder gedwongen verdwijningen, buitengerechtelijke executies, aanvallen op burgers en het vermoedelijke gebruik van chemische wapens.

Bashar al-Assad regeerde Syrië vanaf 2000, in navolging van zijn vader Hafez, en hield politieke oppositie met vergaande veiligheidsbevoegdheden onder controle. Ondanks steun van Rusland, Iran en gelieerde milities stortte zijn bewind eind 2024 snel in na een offensief van Hayat Tahrir al-Sham onder leiding van Ahmed al-Sharaa. Die laatste werd na de vlucht van Assad de feitelijke leider van Syrië en probeert sindsdien het verdeelde land opnieuw onder centraal gezag te brengen.