Swawek van der Meer bedroefd dat „evangelische wereld is overgenomen door charismatische wereld"

In dit artikel:

Swawek van der Meer, die op 52-jarige leeftijd bij Shell vertrok, wijdt zich sindsdien vrijwel volledig aan christelijke organisaties en onderwerpen die volgens hem blijvende waarde hebben. In het persoonlijke interview vertelt hij over zijn familiegeschiedenis, geloof, loopbaan, huwelijk en overtuiging dat de wederkomst van Christus nabij is.

Van der Meer is vernoemd naar zijn Poolse grootmoeder, die uit de omgeving van Częstochowa kwam. Zij groeide rooms-katholiek op, maar vond na een moeilijke jeugd en een mislukt huwelijk aansluiting bij een baptistengemeente in Hengelo. Daar ontmoetten Van der Meers ouders elkaar. Zijn vader was pacifist en vervulde vervangende dienstplicht; het gezin woonde achtereenvolgens in Eindhoven, Utrecht en Enschede, waar zijn vader aan de Universiteit Twente ging werken.

Van der Meer kijkt positief terug op zijn jeugd, hoewel zijn ouders zich later aansloten bij een strengere zevendedagsadventistische gemeente. De sabbatsviering beperkte zijn deelname aan schoolactiviteiten. Zelf wilde hij aanvankelijk zo strikt mogelijk leven om voor God rechtvaardig te zijn. Tijdens zijn studie in Rotterdam raakte hij echter teleurgesteld en verdwaald in een omgeving die sterk afweek van zijn geloof. Op een evangelisatieavond ontdekte hij naar eigen zeggen dat hij niet eerst zijn leven hoefde te verbeteren, maar met zijn zonden tot Christus mocht komen. Die ervaring leidde tot een sterke missionaire gedrevenheid.

Hij evangeliseerde onder meer in Londen en Ierland, deed kinderwerk in Eindhoven en leidde christelijke kampen. Later nam hij afstand van de zevendedagsadventisten vanwege wat hij als wetticisme ervoer. Na een overstap van de Erasmus Universiteit naar de hts in Enschede en zijn vervangende dienstplicht begon hij bij Shell in Groningen. Zijn belangstelling voor Oost-Europa bleef ondertussen bestaan. Hij hielp bij evangelisatie- en Bijbelsmokkelwerk en was betrokken bij een Roemeense christelijke uitgeverij.

Via dat werk leerde hij zijn vrouw Grațiela kennen. Tijdens een conferentie in Oradea bracht hij haar, nadat een trein was uitgevallen, naar Cluj. Grațiela was kort na de Roemeense revolutie van 1990 vanuit een atheïstisch gezin christen geworden. Van der Meer zag hun ontmoeting als door God geleid. Na verdere ontmoetingen en correspondentie trouwden zij zes maanden later in Roemenië, waarna Grațiela naar Nederland verhuisde.

In zijn loopbaan bij Shell leidde Van der Meer in Oekraïne de bouw van 150 tankstations. Hij beschrijft het land als zeer corrupt, immoreel en onveilig. Ook zegt hij dat het moeilijkste werk plaatsvond in gebieden die nu door Rusland zijn bezet. Daarbij merkt hij op dat hij geen aanhanger van Vladimir Poetin is, maar diens historische argument over de Krim en de Donbas enigszins kan volgen.

Zijn christelijke overtuigingen botsten volgens hem soms met de bedrijfscultuur van Shell. Zo verliet hij een bijeenkomst toen daar een seksueel getinte show werd opgevoerd. Later maakte hij, samen met een christelijke collega, bezwaar tegen persoonlijke ontwikkelingstrainingen waarin volgens hen hindoeïstische rituelen voorkwamen. Shell bood daarvoor excuses aan. Binnen de centrale ondernemingsraad verzette Van der Meer zich bovendien tegen de toenemende nadruk op aandeelhouderswaarde ten koste van medewerkers. Een collega noemde hem bij zijn afscheid daarom ‘het geweten van Shell’.

Zijn vertrek werd versneld door een juridische kwestie in België en ernstige gezondheidsproblemen. Nadat een vermeende huidinfectie uiteindelijk de ziekte van Lyme bleek te zijn, ontdekten artsen bij toeval een zeldzame vorm van kanker. Hij werd binnen twee weken geopereerd. Na zijn herstel bleek zijn functie bij Shell inmiddels aan een collega te zijn overgedragen. De combinatie van de gebeurtenissen bracht hem ertoe zich af te vragen wat hij met de rest van zijn leven wilde doen. Met een vertrekregeling en behulp van outplacement koos hij voor christelijk werk.

Hij werd actief bij de Nederlandse Gemeenschap voor Wereldevangelisatie en later bestuurslid van Bijbel & Onderwijs. Ook was hij medeoprichter van Bijbels Beraad M/V, dat zich bezighoudt met de verhouding tussen man en vrouw. De organisatie ontstond mede naar aanleiding van de discussie rond de Nashvilleverklaring, die Van der Meer in de Verenigde Staten had ondertekend. Hij benadrukt dat Bijbels Beraad interkerkelijk is, maar dat de Bijbel voor hem en zijn vrouw het hoogste gezag heeft.

Van der Meer is kritisch op ontwikkelingen binnen de evangelische wereld. Volgens hem heeft de charismatische invloed daar geleid tot te veel nadruk op zelfgerichtheid en te weinig op Christus en zondebesef. Hij vindt dat sommige organisaties vooral over de Heilige Geest en geestelijke gaven spreken, terwijl de oproep tot bekering naar de achtergrond raakt.

Het huwelijk en het gezin nemen een centrale plaats in zijn overtuigingen in. Hij en Grațiela kregen na twaalf en een half jaar huwelijk, toen zij 49 was en hij 47, nog een zoon. Van der Meer ziet een goed huwelijk als een uitdrukking van geestelijke gezondheid en wijst op de gevolgen die echtscheidingen in zijn eigen familie hadden. Zijn drie oudste zonen zijn volgens hem tot geloof gekomen en gedoopt. Hij wil kinderen niet in de eerste plaats tot zelfstandigheid opvoeden, maar tot gehoorzaamheid aan Christus.

De toekomst ziet Van der Meer in het licht van Christus’ wederkomst. Geïnspireerd door het boek van John Lennox over God, kunstmatige intelligentie en het einde van de geschiedenis, gelooft hij dat de wereld naar een beslissend moment toewerkt. De wereldwijde verspreiding van het Evangelie ziet hij als een belangrijk teken dat de wederkomst dichterbij komt. Hij hoopt die zelf nog mee te maken en verwacht daarna een nieuwe hemel en aarde waarin de heerlijkheid van Christus volledig zichtbaar zal zijn.