SVB en CPB in nieuw AOW-rapport: liever ouderenkorting (€2.067) halveren dan snijden in je AOW
In dit artikel:
Een ambtelijke werkgroep adviseert de politiek om bij oplopende AOW-kosten eerder de belastingregels voor ouderen aan te passen dan de AOW-uitkering zelf te verlagen. Minister Hans Vijlbrief stuurde het IBO-rapport ‘Kostbaar goed’ op 19 november 2026 naar de Tweede Kamer. Er is nog geen besluit genomen: een nieuw kabinet reageert begin 2027 op de 32 beleidsopties.
De AOW kostte de overheid vorig jaar ongeveer €56 miljard, 4,7 procent van het bbp. Volgens het CPB lopen de jaarlijkse uitgaven tot 2040 met €12 miljard op ten opzichte van 2025. Daardoor stijgt het aandeel van de AOW in de economie naar 5,7 procent.
Een vermogenstoets of een inkomensafhankelijke AOW wijst de werkgroep af. Zulke maatregelen zouden het stelsel ingewikkelder maken en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) zwaar belasten. Bovendien beschermt de huidige basis-AOW ouderen zonder aanvullend pensioen redelijk goed tegen armoede. Als er toch bij gepensioneerden wordt aangeklopt, ziet het rapport vooral mogelijkheden in hogere belastingtarieven en het beperken van heffingskortingen. Zo kan de AOW-premie voor werkenden en gepensioneerden geleidelijk gelijker worden getrokken. Dat zou vooral ouderen met een midden- of hoog aanvullend pensioen raken en op termijn ruim €3 miljard per jaar opleveren.
Ook de ouderenkorting en de alleenstaandeouderenkorting kunnen worden verlaagd of afgeschaft. Het halveren van de ouderenkorting zou ouderen maximaal €1.033,50 per jaar kosten en in 2031 ruim €2,6 miljard besparen. Het schrappen van de alleenstaandeouderenkorting levert in 2030 bijna €800 miljoen op.
Daarnaast wil de werkgroep de partnerregels van de SVB vereenvoudigen. Alleenstaanden ontvangen nu aanzienlijk meer AOW dan samenwonenden, waardoor de SVB regelmatig moet onderzoeken of mensen daadwerkelijk een gezamenlijke huishouding voeren. Dat is belastend en kan ouderen met een latrelatie ervan weerhouden samen te wonen. Objectieve regels op basis van overheidsregistraties zouden de privacy beter beschermen. Deze vereenvoudiging kost naar schatting €130 miljoen per jaar, maar kan ook duizenden woningen vrijmaken.
Het rapport noemt verder groepen die financieel kwetsbaar zijn, zoals AOW’ers met een jongere partner zonder voldoende inkomen en mensen die in het buitenland hebben gewoond. Zij kunnen door ontbrekende verzekeringsjaren AOW mislopen. Ook betalen ruim 200.000 mensen met alleen AOW mogelijk honderden euro’s per maand te veel belasting doordat de loonheffingskorting verkeerd is ingesteld. Controle van de instelling via Mijn SVB kan dat voorkomen.
De werkgroep rekende ook bezuinigingen op de AOW zelf door, zoals het schrappen van vakantiegeld of een verlaging richting bijstandsniveau. Die opties worden afgeraden, omdat vooral ouderen met de laagste inkomens worden getroffen en daarna vaker een beroep op de AIO-aanvulling zouden moeten doen. Aan de huidige AOW en die van 2027 verandert voorlopig niets.
Vandaag Inside: Valentijn Driessen over terugkeer Maurice Steijn bij ADO Den Haag: 'Gevaarlijke keuze!'