Superhelden en deepfake-video's: Spaanse partijen halen alles uit de kast in aanloop naar parlementsverkiezingen
In dit artikel:
De Spaanse verkiezingscampagne is officieel begonnen. Over twee weken kiezen de Spanjaarden een nieuw parlement, nadat premier Pedro Sánchez de verkiezingen zes weken vervroegde. Hij hoopt de brede maatschappelijke woede over de woningcrisis in stemmen voor zijn socialistische PSOE om te zetten. De meeste peilingen voorspellen echter een overwinning voor het rechtse blok van de Partido Popular (PP) en het radicaal-rechtse Vox.
De campagne verloopt uitzonderlijk hard en vernieuwend. Partijen gebruiken influencers, memes, WhatsApp, AI en zelfs animevideo’s om vooral jongere kiezers te bereiken. Sánchez voert campagne met zijn echtgenote Begoña Gómez en krijgt steun van de Braziliaanse president Lula en diens digitale strateeg André Janones. PP-leider Alberto Núñez Feijóo presenteerde juist een video waarin hij als superheld tegen Sánchez strijdt; die bleek sterk te lijken op eerder Lula-campagnemateriaal. De PP verspreidde ook deepfakes van Gómez en oud-premier José Luis Rodríguez Zapatero, die zij als satire verdedigde.
De woningcrisis werd het belangrijkste verkiezingsthema nadat de 87-jarige Maricármen in Madrid uit haar woning werd gezet. Het appartement was door een investeringsfonds opgekocht, waarna zij de hogere huur niet meer kon betalen. De beelden leidden tot massale protesten tegen stijgende woonkosten en vastgoedspeculatie. Sánchez zag daarin een kans, maar neemt een risico: rechts kan volgens de peilingen een meerderheid behalen.
Ook migratie blijft bepalend. Nadat tienduizenden migranten vanuit Marokko de Spaanse enclave Ceuta bereikten, spraken PP en Vox over een ‘invasie’. De PP schuift onder druk van Vox verder naar rechts. Tegelijk verdedigt de regering een regularisatie voor honderdduizenden mensen zonder papieren als menselijk en economisch noodzakelijk. De Spaanse economie groeit sterk, de werkloosheid daalt en er is behoefte aan arbeidskrachten, maar inflatie zorgt ervoor dat veel burgers die vooruitgang niet voelen.
Het rechtse kamp wordt vooral verenigd door verzet tegen Sánchez. Zijn minderheidsregering met radicaal-links en regionale nationalistische partijen is moeilijk bestuurbaar en wordt geplaagd door corruptieonderzoeken rond de PSOE, zijn broer en zijn echtgenote. Sánchez presenteert zichzelf daarom als verdediger van liefde en positieve politiek tegenover de haatcampagne van rechts. Hij waarschuwt dat een regering van PP en Vox Spanje in de richting van bondgenoten van Donald Trump en Javier Milei kan sturen.
Een gezamenlijke meerderheid van PP en Vox zou het einde van Sánchez betekenen. Toch kan de uitslag opnieuw afwijken van de peilingen, zoals in 2023. Opkomst en strategisch stemmen door twijfelende of doorgaans thuisblijvende kiezers kunnen de verkiezingen beslissen.
Vandaag Inside: Wilders uit stevige kritiek tegen Paternotte: 'Jetten wordt een soort stagiair van Buma!'