Suikertaks gaat iedereen gemiddeld 50 euro kosten, meer als je veel snoept
In dit artikel:
D66, VVD en CDA willen vanaf 2030 een suikertaks invoeren in Nederland die naar verwachting zo’n 900 miljoen euro per jaar oplevert. De heffing geldt voor voorverpakt eten en drinken met een suikergehalte van 6 procent of meer; hoe hoger het suikergehalte, hoe hoger de belasting waarschijnlijk wordt. Met ruim 18 miljoen inwoners komt dat neer op gemiddeld ongeveer 50 euro per persoon per jaar, maar individuele lasten variëren sterk: wie weinig suiker eet betaalt minder, een zoetekauw juist veel meer.
Het doel van de maatregel is consumenten te stimuleren gezondere keuzes te maken door suikerrijke producten duurder te maken. De belasting wordt alleen op verpakte producten voorgesteld omdat die etiketten met voedingswaarden hebben, waardoor controle eenvoudiger is. Die begrenzing leidt echter tot vreemde effecten: vers fruit blijft onbelast terwijl bevroren, verpakte blauwe bessen of banaanschijfjes mogelijk wel onder de taks vallen, terwijl het Voedingscentrum zegt dat diepvriesfruit net zo gezond kan zijn. Ook losse zoetwaren van bijvoorbeeld de bakker zouden buiten de heffing kunnen vallen, wat vragen oproept over ongelijkheid in de uitvoering.
Het Voedingscentrum ziet de suikertaks positief als één van meerdere instrumenten tegen overgewicht, maar waarschuwt dat één maatregel het probleem niet oplost. De voedselindustrie is sceptisch: FNLI noemt een generieke taks mogelijk ineffectief en wijst erop dat een verschil tussen verpakte en onverpakte producten het speelveld verstoort. Bestaande verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken is nu suikeronafhankelijk; producenten van sap en frisdrank juichen de geplande, op suiker gerichte taks toe omdat suikerconsumptie ook grotendeels via andere productgroepen gaat.
Internationale ervaring — in circa 120 landen zijn al suikertaksen of soortgelijke heffingen ingevoerd, vooral op dranken — laat zien dat zulke belastingen aankoop van suikerrijke producten terugdringen en producenten tot receptuuraanpassing aanzetten. Maar het Voedingscentrum merkt op dat suiker in vaste voeding soms moeilijker te vervangen is vanwege de rol in structuur en smaak. Belangrijke praktische vragen blijven open: precieze tariefstructuur, handhaving en hoe de maatregel huishoudens met lagere inkomens raakt.