Succeservaring in Drentse natuur: vennetjes herstellen zich

In dit artikel:

De vennen in Drenthe laten sinds 1980 herstel zien na verzuring door zure regen, maar dat herstel stokt en blijft kwetsbaar. Onderzoekers analyseerden achttien vennetjes binnen Natura 2000-gebieden in de provincie — negen in het Dwingelderveld, vier in het Drents-Friese Wold en vijf elders — en publiceerden hun bevindingen in de zomer van 2025; de Provincie Drenthe maakte de resultaten nu openbaar. Positieve veranderingen zijn onder meer een toename van kiezelwieren en sieralgen en een hoger grondwaterpeil in veel gebieden, wat verdroging vermindert. Een concrete winst is de bredere verspreiding van het zeldzame gele plantje beenbreek: het staat sinds 1990 niet meer in twee maar in zes vennen, wat wijst op lokaal aanwezig mineraalrijk grondwater.

Tegelijkertijd is er reden tot zorg: alle onderzochte vennen bevatten méér stikstof en fosfaat dan van nature verwacht. Die voedingsstoffen komen deels uit de lucht en omgeving en deels uit opgestapelde bodemvoorraden; door klimaatopwarming kan die opgebouwde voeding vrijkomen en eutrofiëring veroorzaken, met algenbloei, licht‑ en zuurstoftekort en verlies van waterplanten en dieren tot gevolg. Vergeleken met eerdere beoordelingen (eerste ronde 1991–1993, vorige in 2011–2013) zijn sommige indicatoren verbeterd — de zuurgraad is in de meeste vennen verder gedaald — maar andere zijn verslechterd: drijvende waterweegbree is vrijwel verdwenen en snavelzegge is sterk afgenomen. In twee zandvennen in rustgebieden stegen stikstof- en fosfaatwaarden flink, grotendeels door toenemende aantallen overwinterende ganzen en hun mest.

Kortom: de Drentse vennen hebben aanzienlijke ecologische winst geboekt na verzuring, maar blijven fragiel door verhoogde nutriënteninvoer en klimaatrisico’s. Voortgezet beheer, monitoring en maatregelen tegen nutriëntenaanvoer (onder meer ganzenbeheer en beperking van atmosferische depositie) zijn nodig om verdere achteruitgang te voorkomen.