Subsidie provincie Noord-Holland voor restauratie rijksmonumentale kerken, omvorming Grote Kerk Leeuwarden tot stadsklooster dichtbij - en ander plaatselijk kerknieuws

donderdag, 18 december 2025 (16:07) - Reformatorisch Dagblad

In dit artikel:

De provincie Noord-Holland heeft bijna 5 miljoen euro verdeeld als subsidie voor het herstel van 46 rijksmonumenten, vooral kerken. Met de steun wil de provincie restauraties stimuleren; dit jaar kwamen 60 aanvragen binnen, waarna het beschikbare budget met 300.000 euro is verhoogd. Onder de gehonoreerde panden bevinden zich zowel unieke gebouwen (zoals De Schuurkerk in Zaandam, de enige houten schuurkerk van Nederland, die ruim €115.000 kreeg) als bekende stadskerken (onder meer de Westerkerk-zuidgevel, €90.000, en de Grote Kerk van Alkmaar, €85.000). Noord-Holland telt ruim 14.000 rijksmonumenten, waardoor de druk op middelen groot blijft.

In de Noordoostpolder sluiten twee katholieke kerken van de Emmaüsparochie: de Maria O.L.V. van Altijddurende Bijstand in Ens en de Maria Sterre der Zee in Marknesse. De laatste eucharistievieringen vinden in februari plaats; beide gebouwen worden te koop gezet. Voorlopig is er voor parochianen een maandelijkse viering gepland in woonzorgcentrum Markehof en vindt men verder onderdak in de Michaëlkerk in Emmeloord. Een Poolse gebedsgemeenschap mag in Ens blijven zolang het huidige huurcontract loopt (tot december volgend jaar).

In Spanbroek stelde het bisdom Haarlem-Amsterdam dat de Bonifatiuskerk ontheiligd was nadat een lokale musicalvereniging begin oktober zes voorstellingen van The Addams Family in het kerkgebouw bracht. Volgens de bisschop strookte de uitvoering niet met de sacrale bestemming van het gebouw; na een besloten liturgische plechtigheid is de kerk opnieuw verzoend, zodat gewone liturgische functies kunnen terugkeren. Het bisdom benadrukt daarmee het onderscheid tussen religieus gebruik en andere vormen van cultuur in gewijde ruimten.

In Friesland staat de Mariakerk in Buitenpost in de steigers voor dakreparaties; tegelijk worden muren, loodwerk en grafmonumenten gecontroleerd en waar nodig beschermd. Binnen worden praktische verbeteringen aangebracht, zoals een extra toilet en een nieuwe keuken. De kerk is eigendom van stichting Alde Fryske Tsjerken en huisvest een historisch orgel uit 1877.

In Leeuwarden kan de verbouwing van de Grote of Jacobijnerkerk en zeven omliggende panden tot een stadsklooster mogelijk volgend voorjaar van start gaan, als financiering rond is. Het Masterplan wil de kerk als erfgoed bewaren en haar maatschappelijke rol herdefiniëren: een plaats voor ontmoeting, gebed, cultuur en onderwijs met dagelijkse activiteiten (zoals getijdegebeden). Initiatiefnemer Jan-Jaap Stegeman treedt geleidelijk terug nu het project overgaat van pionieren naar uitbouwen. De gemeente droeg al €750.000 bij; een aanvraag voor een rijksbijdrage via Erfgoed Deal is afgewezen, dus het consortium zoekt verdere steun bij fondsen, de provincie en particuliere vermogensfondsen. In het voorjaar wordt een officiële startdag gepland en volgt een tienjarenplan met een klein team en vrijwilligers.

Samengevat tonen de berichten een combinatie van investeringen in behoud van monumenten en aanpassingen in kerkgroepen: subsidies en restauraties lopen naast kerkelijke sluitingen, hergebruikdebates en nieuwe vormen van religieus-culturele invulling om gebouwen toekomstbestendig te houden.