Sturen op herstel biodiversiteit door een gedeelde taal: True Value Language
In dit artikel:
Eind 2025 kwam de werkgroep verdienvermogen bijeen op de Beekhoeve in Kamerik, een bijeenkomst georganiseerd door het Domein Landbouw van het Collectief Natuurinclusief en het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Centraal stond True Value Language (TVL): een poging om verduurzamingsprestaties binnen de landbouw meetbaar, vergelijkbaar en bruikbaar te maken voor beloning en beleid.
Margo Meijerink (Deltaplan Biodiversiteitsherstel) zette TVL in de context van KPI‑werk: er zijn al veel succesvolle lokale initiatieven, en de fase verschuift van kritische massa naar institutionalisatie. TVL moet de brug vormen tussen losse experimenten en structureel beleid. Carleen Weebers (provincie Utrecht) lichtte het project Utrechtse Melkveehouder Boeren Beter toe: 143 vrijwillige melkveehouders worden beoordeeld op vijftien KPI’s; op basis van de totaalscore ontvangen ze een beloning tot maximaal 5.000 euro per jaar en kunnen ze deelnemen aan kennissessies. Belangrijke lessen: natuur-KPI’s moeten zwaarder worden beloond om effect te sorteren, en integraliteit van KPI‑sets moet bewaard blijven.
Sophie Meekel (Rabobank) en Gerben Boom (NAJK) gaven toelichting op de TVL‑coalitie (vijftien partners). Het project verzamelt nu behoeften uit de keten en werkt later een datastructuur uit met aandacht voor correcte vastlegging, gebruik en doorstroom van brondata. Breed werd erkend dat een gezamenlijke aanpak nodig is: ketenpartijen vragen verschillende informatie, maar de brondata zijn hetzelfde en moeten efficiënt benut worden.
IJsbrand Snoeij presenteerde het Markemodel als praktijkvoorbeeld: minder nadruk op normen, meer op gedeelde waarden. Het model werkt horizontaal—gebiedspartijen formuleren samen doelen en vertalen die naar regionale omgevingsplannen—en zet in op dialoog (meertrapsgesprekken tussen boeren, beleidsmakers en bestuurders). Area‑specifieke wegingen zijn cruciaal: in Natura2000‑gebieden draait het om stikstofreductie; in drogere streken om waterkwaliteit en -kwantiteit. Belonen hoeft niet uitsluitend financieel te zijn; beleidsruimte en erkenning kunnen even waardevol zijn.
In deelsessies werd benadrukt dat beloning ook uit waardering en erkenning komt, dat KPI‑systematiek technisch is en vertaald moet worden voor een breder publiek en de internationale markt, en dat integrale, gebiedsspecifieke KPI‑sets noodzakelijk blijven. Tussendoor kregen deelnemers een rondleiding over de Beekhoeve, een natuurinclusieve melkveehouderij waar zuivelproducten worden gemaakt en praktijkgerichte natuurbeheermaatregelen worden toegepast.
Kortom: TVL wordt gezien als instrument om duurzaamheidsinitiatieven te schalen en te verankeren, mits data, dialoog en gebiedsspecifieke invulling samenkomen.