Studentenclub GNSV, die bloemen legde op het graf van Janmaat, staat ondanks protest dit jaar weer op de Leidse introductieweek

donderdag, 14 augustus 2025 (12:03) - NRC Handelsblad

In dit artikel:

„We moeten extra alert zijn”, zegt Wancho Karkalasev, voorzitter van de pas in 2021 opgerichte Leidse afdeling van de Groot-Nederlandse Studentenvereniging (GNSV). Op de eerste dag van de EL CID-introductieweek in Leiden werd vlak voor de verenigingenmarkt een emmer met vuiligheid leeggegooid voor de kraam van de GNSV bij de Karnemelksbrug; volgens getuigen was de dader een gemaskerde man die vluchtte. Activisten van antiracismebeweging Doorbraak fotografeerden de GNSV-leden en plaatsten beelden online nadat eerder oproepen waren gedeeld door de groep Leiden Tegen Fascisme om bezwaar te maken tegen de deelname.

De GNSV werft in Leiden zo’n tien tot vijftien leden en sluit zich ideologisch aan bij Grootneerlandisme: de vereniging streeft naar een band tussen Nederland en Vlaanderen. „Ons belangrijkste punt is de vereniging van Nederland en Vlaanderen: Groot-Nederland”, zegt Karkalasev. Critici wijzen echter op historische en hedendaagse banden met extreemrechtse stromingen: in het verleden promootten onder anderen Anton Mussert en sommige prominente Groot-Nederlanders vergelijkbare denkbeelden, en de GNSV noemt de Vlaamse Nationalistische Studentenvereniging (NSV) als grote inspiratiebron. De NSV leverde politieke kopstukken als Filip Dewinter en Tom Van Grieken; na racistische uitspraken van Dries Van Langenhove verbood de KU Leuven in februari 2024 NSV tijdelijk ruimtes te gebruiken. Sinds maart vormen GNSV en NSV het Diets Studentenkartel.

De universiteit van Leiden weigert de GNSV niet van de introductiemarkt: na beoordeling concludeerde de instelling dat er op dit moment geen grounds zijn om deelname te verbieden, maar zij nodigt verenigingen uit om het onderwerp te bespreken. Er zijn ook incidenten uit het recente verleden: in 2023 raakte de GNSV landelijk in beeld na een vechtpartij met Antifa op de introductiemarkt van de Radboud Universiteit, waarbij twee verdachten later werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs.

GNSV hanteert een jaarlang toelatings- en opleidingstraject voor aspirant-leden met lezingen, een ‘dooptocht’, examen en boekpresentatie; geslaagde schachten dragen petten en linten vergelijkbaar met Burschenschaften. De groep organiseert ook herdenkingsacties, zoals bloemen leggen bij het graf van Hans Janmaat, wat volgens Karkalasev bewustzijn voor de rechtse beweging moet vergroten. Tegenstanders, waaronder studenten uit Leiden, noemen de club nationalistisch en weinig inclusief — zij vrezen vooral de invloed op jonge, makkelijk beïnvloedbare studenten en wijzen op gebrek aan acceptatie van regenbooggemeenschap en culturele diversiteit.