Stress en dubbele kosten: één langdurig zieke werknemer kan een bedrijf al ontwrichten

In dit artikel:

Ondernemers uit het RTL Nieuwspanel klagen openlijk over de last van langdurig zieke werknemers: het ziekteverzuim leidt tot extra werkdruk, administratieve rompslomp en grote financiële risico’s voor vooral kleine bedrijven. Het panelonderzoek (9–19 januari 2026, 3.100 ondernemers) laat zien dat langdurig verzuim veel voorkomt en vaak terugkeert: 54% had er in de afgelopen vijf jaar mee te maken, 25% ervaart het nu, 35% ziet het minstens jaarlijks en 10% zelfs elk kwartaal. Bij bedrijven met 50 of meer medewerkers is dat aandeel 71%.

Praktijkvoorbeeld: Lennart van Winkel uit Den Haag (Van Winkel Kaas & Noten) raakte onlangs door opeenvolgende uitval van twee medewerkers in de problemen. Eén werknemer belandde vanwege een arbeidsconflict en burn-out in de ziektewet, de ander brak een heup; Van Winkel moest grotendeels zelf voor vervanging en re-integratie zorgen, met veel stress en extra uren. Hij is verzekerd tegen loondoorbetaling, maar heeft een eigen risico van zes weken — twee uitvallers betekenden twee keer die kostenpost.

Wettelijk kader en gevolgen: werkgevers moeten zieke medewerkers na zes weken als langdurig ziek beschouwen en zich actief inspannen voor re-integratie. Ze zijn verplicht maximaal twee jaar door te betalen: minimaal 70% van het brutoloon, en in het eerste jaar tot minimaal het minimumloon aanvullen indien nodig; cao’s kunnen hogere afspraken bevatten. Na twee jaar beoordeelt het UWV of iemand in aanmerking komt voor een WIA-uitkering. Voor veel ondernemers betekent één langdurig zieke werknemer ontwrichting: 88% noemt de impact op de bedrijfsvoering groot en 80% ziet de loondoorbetalingsplicht als een belangrijk financieel risico. Negentig procent vindt de regels oneerlijk; slechts 1% vindt het risico vooral bij werkgevers thuishoren. Een panellid verwoordde de frustratie scherp: "Een skiongeluk, een relatie die over gaat, waarom moet ik dit als werkgever allemaal betalen?"

Politieke discussie en dilemma’s: in het recente coalitieakkoord van D66, VVD en CDA staat dat loondoorbetaling bij langdurige ziekte 'werkbaarder' moet worden gemaakt, met speciale aandacht voor mkb. Concrete maatregelen zijn nog niet bekend. Er loopt al debat over het mogelijk verplaatsen van het kostenrisico van het tweede jaar naar collectieve voorzieningen; voorstanders wijzen op de onbedoelde rem op vaste aanstellingen voor kleine werkgevers, tegenstanders (zoals vakbond CNV) vrezen hogere maatschappelijke uitgaven door meer uitkeringen. Hoogleraar Pierre Koning waarschuwt dat het schrappen van het tweede jaar als werkgeverslast ook de prikkel tot snelle re-integratie kan verminderen en verzekeraars minder motiveert om actief tot herstel en terugkeer te werken.

Kortom: ondernemers ervaren langdurig ziekteverzuim als een meervoudig probleem — logistiek, emotioneel en financieel — en de huidige wetgeving botst met de realiteit van het mkb. Politieke oplossingen moeten een evenwicht vinden tussen bescherming van zieke werknemers en het levensvatbaar houden van kleine en middelgrote ondernemingen.