Strafwet tegen psychisch geweld oogst kritiek: „Wet zet ieder huwelijk op basis van het klassieke huwelijksformulier onder druk"

In dit artikel:

Justitieminister David van Weel wil dwingende controle, ook wel coercive control genoemd, strafbaar maken omdat psychisch geweld in relaties volgens hem nu nog te weinig wordt aangepakt. Het gaat daarbij om gedrag zoals iemand stelselmatig kleineren, bang maken, isoleren van familie en vrienden, het beperken van vrijheid of het controleren van een partner met een tracker of volgapp. Uit cijfers over 2024 blijkt dat circa 200.000 Nederlanders hiermee te maken hadden, onder wie 130.000 vrouwen; veel slachtoffers kampen daarna met psychische klachten zoals angst en depressie.

De voorgestelde wet, die maandag in consultatie ging, moet een lacune in het strafrecht dichten en tegelijk een signaal afgeven dat deze vorm van geweld ernstig is. Wie zich hier schuldig aan maakt, kan maximaal vier jaar cel of een geldboete krijgen; in huiselijke kring kan de straf hoger uitvallen. Als dwingende controle uitmondt in dodelijk geweld, kan dezelfde straf gelden als voor moord: levenslang of 30 jaar cel. Volgens Van Weel is psychisch geweld bovendien vaak een voorbode van femicide.

De regeling roept ook kritiek op. Strafrechtadvocaat Gerrit van den Brink vindt dat veel van deze gedragingen al strafbaar zijn onder bestaande regels, zoals stalking of kindermishandeling, maar ziet wel voordeel in een duidelijker wettelijke basis voor politie en justitie. Tegelijk waarschuwt hij dat nieuwe begrippen als “misleiden” lastig kunnen worden afgebakend, zeker in religieuze opvoedingssituaties en binnen traditionele huwelijksrollen. SGP-Kamerlid Diederik van Dijk is bezorgd dat de wet ook klassieke christelijke huwelijksvormen onder druk zet.