Straf alleen degene die de misdaad heeft begaan

In dit artikel:

Slachtoffers van seksuele uitbuiting melden zich zelden bij politie of onderzoeksinstanties, niet uit gebrek aan verhaal maar omdat de drempel te hoog is. Een recent artikel in het Nederlands Dagblad over het CKM-onderzoek naar aangiftebereidheid vroeg waarom slachtoffers zelf niet bij het ministerie waren betrokken; ministeriële onderzoekers probeerden via hulpverleners contact te leggen, maar kregen geen reactie. De Merel van Groningen Foundation — zelf opgericht door ervaringsdeskundigen — zegt dat dit weinig verbaast en deelt eigen onderzoeksresultaten: sinds 2019 spraken zij met 27 slachtoffers om te achterhalen wat aangifte in de weg staat.

Belangrijke oorzaken die naar voren kwamen zijn traumagerelateerde beperkingen (zoals het onvermogen om chronologieën te reconstrueren terwijl je in ‘overlevingsstand’ zit), eerdere negatieve ervaringen met politiecontacten, en bejegening die soms suggereert dat slachtoffers deels zelf verantwoordelijk zouden zijn. Ook speelt angst: voor daders, voor hun netwerk, en voor de gevolgen van spreken. Daarnaast remmen langdurige, zware strafprocessen en organisatorische vertragingen het vertrouwen. Samen creëren deze factoren wantrouwen waardoor melden of aangifte doen vaak te veel gevraagd wordt.

De Foundation pleit ervoor slachtoffers niet alleen over wie ze zijn te laten spreken, maar actief met hen te werken — onder meer via de tool ‘Straf alleen degene die de misdaad heeft begaan’ — zodat beleid en praktijk aansluiten op hun tempo en kwetsbaarheid. Zij hebben hun bevindingen met verschillende vertegenwoordigers gedeeld met als doel procedures veiliger en toegankelijker te maken, zodat aangifte voelen als een gedragen stap in plaats van een extra last. De organisatie bedankt de betrokken slachtoffers: zonder hun stemmen blijft het probleem onzichtbaar.