Straat van Hormuz nog lang niet volledig open na akkoord VS en Iran: '80 zeemijnen blokkeren hoofdroute'

In dit artikel:

De VS en Iran hebben deze week een memorandum ondertekend waarin is afgesproken de afgesloten Straat van Hormuz uiteindelijk weer toegankelijk te maken voor scheepvaart, maar de zeestraat is nog niet open. Volgens het akkoord krijgt Iran dertig dagen de tijd om het scheepvaartverkeer naar het niveau van vóór het conflict te herstellen; de VS moeten zich binnen een maand uit de directe omgeving van de zeestraat terugtrekken. De heropening is daarmee geen onmiddellijke gebeurtenis, zoals eerder door president Trump optimistisch gesuggereerd.

De vertraging komt vooral door zeemijnen die Iran eerder plaatste. Intertanko, een internationale branchevereniging voor olietankers, schat dat er ongeveer tachtig mijnen in het midden van de zeestraat liggen die de hoofdroute blokkeren. Daardoor is beperkt doorvaartverkeer mogelijk, maar lange rijen wachtende schepen blijven in de Perzische Golf liggen; Japan meldde vrijdag dat één Japans eigendom schip gepasseerd was, terwijl tientallen andere schepen met Japanse banden nog wachten.

Iran heeft een nieuwe procedure ingevoerd: schepen moeten voortaan minimaal 48 uur van tevoren toestemming vragen om te passeren en mogen alleen varen als zij aan de gestelde voorwaarden voldoen. Eerder sprak Iran over tol- of ‘servicekosten’ voor doorgang, maar het memorandum garandeert dat er tijdens de eerste zestig dagen van de onderhandelingen geen betaling vereist is.

Het akkoord is een basisdocument waarvoor snelle vervolgonderhandelingen gepland waren, maar die gesprekken zijn uitgesteld en een geplande ceremoniële ondertekening ging niet door. Mogelijk speelt de verslechterende situatie in Libanon — waar Israël en Hezbollah vechten — een rol. Het akkoord verplicht tot een directe en permanente stopzetting van die oorlog, maar Israëlische luchtaanvallen en tegenreacties deze week tonen dat dat vooralsnog niet is bereikt; een tijdelijke wapenstilstand werd wel afgekondigd, maar het is onzeker of die standhoudt.

Blijvende gevechten in Libanon zouden het hele memorandum onder druk zetten en daarmee ook de voortgang van mijnopruiming en de uiteindelijke volledige heropening van de Straat van Hormuz vertragen.