Straat van Hormuz dicht? Dan maar over land

In dit artikel:

De aanhoudende spanningen rond Iran en de Straat van Hormuz maken het voor olieproducenten in de Perzische Golf moeilijker om hun olie veilig af te voeren. Daardoor neemt Syrië opnieuw aan belang toe als mogelijke doorvoerroute naar Europa. Tankwagens vervoeren de laatste weken olie vanuit Basra in Zuid-Irak via Irak en Syrië naar de Middellandse Zeekust, waar de lading per schip verder kan.

Voor landen als Irak en Koeweit biedt deze noordelijke landroute een alternatief voor Hormuz. De huidige oplossing heeft echter beperkte waarde: een tankwagen vervoert ongeveer 250 vaten, terwijl een grote olietanker tot 2,5 miljoen vaten kan meenemen. Om één tanker te vervangen, zouden circa 10.000 vrachtwagens nodig zijn. Bovendien zijn Irak en vooral Syrië nog steeds kwetsbaar door jarenlange oorlog en instabiliteit.

Een structurele oplossing kan liggen in pijpleidingen. Tussen Kirkuk in Noord-Irak en Banias aan de Syrische kust ligt een oude leiding die grotendeels buiten gebruik is geraakt. Herstel en uitbreiding naar Basra zouden minstens vier jaar duren en ongeveer 12 miljard euro kosten. De haalbaarheid hangt bovendien af van de geopolitieke situatie tegen die tijd.

Er bestaan ook bredere plannen voor nieuwe verbindingen tussen de Perzische Golf, Europa en andere regio’s. Genoemd worden onder meer het India-Midden-Oosten-Europa-project (IMEC), het herstel van de historische Hijazroute en het Vier Zeeën-initiatief, dat de Perzische, Kaspische, Zwarte en Middellandse Zee via pijpleidingen wil verbinden. Hoewel deze projecten nog jaren en miljarden vergen, speelt Syrië bij veel ervan een cruciale rol. Als het nieuwe regime stabiliteit kan brengen, kan de Hormuzcrisis het land op termijn een belangrijke economische impuls geven.