Stop met de illegale grenscontroles
In dit artikel:
Burgemeester Hubert Bruls uit Nijmegen maakt zich hard tegen de Duitse grenscontroles omdat ze het dagelijkse verkeer en woon- en leefklimaat aan de Nederlandse kant flink verstoren. Deze week bracht hij de problemen onder de aandacht: files op snelwegen, soms gevaarlijke situaties, en meer sluipverkeer over rustige grensweggetjes naar Duitsland. Die effecten raken vooral grensgemeenten die eerder van rustige grensovergangen profiteerden.
Bruls’ oproep is deels selectief: ook Nederland voert sinds het kabinet-Schoof (2025) grenscontroles uit, iets waar hij niet op ingaat. Zijn klacht over omrijdverkeer en hinder komt daarnaast karig over naast het grotere humanitaire plaatje — jaarlijks overlijden er honderden mensen aan de strenge bewaking van de buitengrenzen van de EU.
Belangrijker is zijn juridische argument: het Verdrag van Schengen, dat vrij verkeer binnen de 29 deelnemende landen garandeert, staat tijdelijke opschorting van open grenzen toe, maar alleen voor een afgebakende periode en met een overtuigende noodzaak. In de praktijk is het afgelopen decennium echter gebruik geworden om controles quasi-permanent in te voeren. Dat begon wellicht nog te rechtvaardigen tijdens de vluchtelingencrisis van 2015 en later tijdens de coronapandemie, maar die spoedeisende omstandigheden zijn al langer voorbij.
De beslissing van Duitsland in 2024 om controles op alle grenzen in te stellen werd officieel gemotiveerd met bestrijding van illegale migratie en terrorisme, maar functioneerde volgens critici vooral als politiek signaal tegen de opkomst van de extreemrechtse AfD. Recent oordeelde een Duitse rechter dat de regering Schengenregels schendt en veel beter moet onderbouwen waarom de controles nodig zijn. Nederland gebruikte vergelijkbare argumenten bij de invoering van zijn eigen controles; die uitspraak zou Den Haag aan het denken moeten zetten.
De tijdelijke Nederlandse controles lopen binnenkort af. De oproep is om ze te laten vervallen — en zo mogelijk andere Schengenlanden te volgen — zodat het vrij verkeer hersteld wordt en de juridische en praktische problemen rond grensbewaking verdwijnen.