Stikstofplannen halen land niet van het slot, wel grote stap vooruit

In dit artikel:

Nederland komt volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) niet volledig van het stikstofslot door de plannen van het kabinet, maar het voorgestelde pakket betekent wel een grote stap vooruit. De maatregelen moeten de stikstofuitstoot sterk terugdringen en de natuur verbeteren, waardoor vergunningverlening mogelijk geleidelijk makkelijker wordt.

Het kabinet wil de uitstoot in 2035, vergeleken met 2019, met 42 tot 46 procent verminderen in de landbouw en met 50 procent in de industrie en het verkeer. Voor de landbouw zijn onder meer stikstofarme zones rond natuurgebieden, een maximumaantal koeien per hectare en strengere bedrijfsnormen voorzien.

Als de plannen volledig en zonder tegenvallers worden uitgevoerd, neemt de stikstofneerslag op kwetsbare natuur fors af. Toch blijven in 2035 naar verwachting 106 van de 120 stikstofgevoelige natuurgebieden overbelast; slechts 14 gebieden zouden onder de kritische grens komen. Volgens PBL-directeur Marko Hekkert blijft stikstof daarom nog tientallen jaren een belangrijk probleem. Wel kunnen aanvullende maatregelen tegen verdroging en vervuiling en sterker agrarisch natuurbeheer de natuurkwaliteit aanzienlijk verbeteren.

De uitvoering wordt volgens het PBL een operatie van historische omvang en vraagt veel van boeren. Investeringen in emissiearme stallen kunnen tonnen kosten, terwijl minder dieren en een maximumaantal koeien per hectare inkomsten drukken. Vooral in gebieden met veel melkveehouders is bovendien weinig en dure landbouwgrond beschikbaar. Het PBL verwacht dat ongeveer 30 procent van de koeien verdwijnt en dat sommige bedrijven financieel niet kunnen meekomen.

Hekkert waarschuwt dat het intrekken van dierrechten bij het missen van de doelen boeren kan ontmoedigen om te verduurzamen. Hij adviseert het kabinet de regeling vooral te laten ingrijpen bij bedrijven die weinig vooruitgang boeken en de plannen snel verder uit te werken, zodat ingrijpen in 2035 niet nodig is.