Stijging aantal meldingen bij misbruikmeldpunten zet door, groot deel slachtoffers minderjarig
In dit artikel:
In 2025 steeg het aantal meldingen bij twee kerkelijke meldpunten voor seksueel misbruik duidelijk: het landelijke Meldpunt Misbruik registreerde 199 meldingen of adviesvragen (34% meer dan in 2024) en het Meldpunt Seksueel Misbruik in Reformatorische Kerken (SMRK) werd 162 keer benaderd, een toename van 80% ten opzichte van het voorgaande jaar. Bij het SMRK ging het in circa 10% van de gevallen om seksueel misbruik door een (oud-)ambtsdrager. De cijfers staan in de jaarverslagen die beide meldpunten dinsdag publiceerden.
SMRK-coördinatoren Maria Vermeulen en Bertine de Wit verklaren de stijging vooral uit een lagere drempel om contact te zoeken: slachtoffers hebben vaker vertrouwen dat hun verhaal serieus en zorgvuldig behandeld zal worden. Tegelijk vinden zij twee ontwikkelingen zorgelijk: een toename van meldingen door minderjarigen (ongeveer tien bij SMRK, iets dat eerder nauwelijks voorkwam) en veel signalen dat slachtoffers zich niet gehoord of onvoldoende erkend voelen door hun kerkenraad.
De coördinatoren plaatsen het grensoverschrijdend gedrag dat gemeld wordt vaak in de context van verkeringstijd: jongeren krijgen via pornografie een ander seksueel referentiekader en groeien op in gezinnen waar praten over gezonde seksualiteit taboe is. Als reactie werkt het meldpunt aan een toolkit over gezonde relaties, gericht op jongeren, ouders en opvoeders; de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten financiert dit project.
Onderzoek naar het pastoraat toonde volgens Vermeulen “bedroevende” ervaringen: veel slachtoffers ervaren te weinig erkenning en te weinig daadkracht van ambtsdragers. De Wit merkt dat kerkenraadsleden vaak snel willen herstellen en daarmee druk zetten op schuldbelijdenis of verzoening, terwijl slachtoffers juist meer tijd en ruimte nodig hebben. Als positieve ontwikkeling meldt het SMRK dat in 2025 52 nieuwe vertrouwenspersonen werden getraind; zij spelen een belangrijke rol in advisering en nabijheid binnen gemeenten.
Het meldpunt signaleert ook een groeiende bereidheid van sommige kerkenraden om externe expertise in te schakelen, maar er zijn nog raden die liever intern blijven handelen of bang zijn voor “inmenging van buitenaf”. Om duidelijkheid te bieden stuurde het SMRK begin april de handreiking “Recht, vergeving en ruimte voor herstel” naar aangesloten kerkenraden; het document behandelt praktisch pastoraal handelen, Bijbelse overwegingen rond vergeving en de verhouding tussen kerkelijk en strafrecht. De handreiking verschijnt binnenkort ook in gedrukte vorm.