Stijgend D66 ontpopt zich tot onmisbare speler in nieuwe coalitie: Jetten ziet samenwerking met JA21 wel zitten
In dit artikel:
Met de opmars in de peilingen — D66 rond de twintig zetels — is de partij van lijsttrekker Rob Jetten uitgegroeid tot een cruciale schakel voor kabinetsonderhandelingen na de verkiezingen van 29 oktober. De politieke verhoudingen zijn veranderd nadat VVD-leider Dilan Yesilgöz samenwerking met GroenLinks/PvdA definitief uitsloot; ook VVD-minister Ruben Brekelmans versterkte die blokkade nog eens publiekelijk. Daardoor lijkt een coalitie van GL/PvdA, D66, CDA en VVD steeds onwaarschijnlijker, en zoekt D66 naar alternatieven.
Jetten noemt JA21 expliciet als mogelijke partner, omdat hij met “alle positieve krachten” wil samenwerken — en JA21 daarbij rekent, ondanks grote inhoudelijke verschillen op onderwerpen als rechtsstaat en democratie. Hij wijst op eerdere samenwerking met rechtsere partijen bij concrete voorstellen, zoals het terugdraaien van onderwijsbezuinigingen en btw-besluiten. JA21-voorman Joost Eerdmans staat ook niet afwijzend tegenover samenwerking en merkt op dat D66 volgens hem strenger is geworden op migratie en minder links dan onder Sigrid Kaag.
De peilingen laten verder zien dat naast D66 ook CDA een sleutelpositie kan innemen; PVV en CDA blijven relatief groot, terwijl JA21 fors groeit ten opzichte van nu één zetel. Een kabinet met CDA, D66, VVD en JA21 zou in de huidige peilingen op zo’n 65 zetels uitkomen, dus er zijn nog extra zetels nodig om tot een stabiele meerderheid te komen. D66 rekent erop dat het nog stemmen kan winnen aan zowel links- als rechterzijde.
Jetten profileert zijn partij als motor van pragmatische vernieuwing en roept zijn achterban op tot een laatste campagneronde: nog tien dagen “om Nederland te overspoelen met optimisme” en een streep te zetten onder het Wilders-tijdperk. De veranderende blokkades en zetelverschuivingen maken coalitievorming na 29 oktober onvoorspelbaar en vragen van D66 strategische keuzes tussen centrum-links en centrum-rechts.