Stientje van Veldhoven (D66) jaagt burgers op kosten met schrappen van gft-vrijstelling en plannen voor landelijk restafvaltarief

In dit artikel:

Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven (D66) wil de regels voor afvalscheiding aanscherpen. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft zij dat de huidige uitzondering voor gemeenten moet verdwijnen. Die uitzondering maakt het mogelijk om gft-afval samen met restafval in te zamelen wanneer gescheiden inzameling technisch onmogelijk of buitensporig duur is, bijvoorbeeld in dichtbebouwde wijken met veel hoogbouw en weinig ruimte.

Van Veldhoven verwacht dat één landelijke aanpak tot meer gescheiden bioafval leidt. Daaruit kunnen onder meer fosfaat en groen gas worden gewonnen. Gemeenten zouden daardoor echter verplicht kunnen worden om ook op lastige locaties aparte gft-inzameling te organiseren, met mogelijk hogere kosten voor de afvalstoffenheffing als gevolg.

Daarnaast onderzoekt de minister een landelijk verplicht gedifferentieerd tarief voor restafval, het zogenoemde diftar. In gemeenten waar inwoners per zak, kilo of lediging betalen, zijn de afvalbeheerkosten volgens de Kamerbrief gemiddeld 26 tot 35 procent lager. Tegenstanders wijzen erop dat gezinnen met jonge kinderen, chronisch zieken en flatbewoners relatief zwaar kunnen worden geraakt. Ook bestaat het risico op afvaldumpingen, bijplaatsingen naast containers en verkeerd gebruik van openbare prullenbakken.

Verder overweegt Van Veldhoven om afvalscheiding op scholen wettelijk verplicht te stellen, zodat het systeem daar zoveel mogelijk overeenkomt met dat in huishoudens. Ook wil zij preciezer vastleggen welk materiaal bij het plasticafval hoort. Voor bedrijven zouden de verschillende afvalstromen eveneens strenger gescheiden moeten worden, al is nog niet duidelijk hoe dat praktisch wordt uitgevoerd.

De minister wil tegelijk meer restafval laten nascheiden. Volgens de brief bestaat gemiddeld ongeveer 80 procent van het restafval uit materialen die recyclebaar zijn. Ongeveer een kwart van de gemeenten laat plastic, metaal en drankkartons daarom al geheel of gedeeltelijk machinaal uit het restafval halen.

Het artikel is sterk kritisch over de plannen. De auteur vindt dat gemeenten zelf moeten kunnen bepalen welke methode betaalbaar en uitvoerbaar is en vreest dat landelijke verplichtingen vooral leiden tot hogere lasten en meer bemoeienis met het dagelijks leven. Ook wordt betoogd dat de voorstellen weinig aansluiten bij andere urgente problemen, zoals het lerarentekort, de woningnood en de congestie op het stroomnet.