Stichting Stop Zoutwinning tegenover ministerie voor de rechter. Wat staat er op het spel?
In dit artikel:
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en omwonenden van Nedmag staan donderdag tegenover elkaar bij de Raad van State in een geschil over zoutwinning rond Veendam. Het conflict draait om een vergunning waarmee Nedmag — actief sinds de jaren ’70 (oorspronkelijk Billiton) — zout mag winnen tot 2045 uit ondergrondse lagen bij Borgercompagnie en Tripscompagnie. Het bedrijf spuit water op circa 1,5 km diepte om pekel te maken, pompt die op en verwerkt het gewonnen magnesiumzout in de fabriek in Veendam; veel product wordt geëxporteerd en de activiteit levert lokaal werk op.
Tegelijkertijd bestaan al lange tijd zorgen over milieu- en veiligheidsrisico’s: uitstoot van de fabriek én bodemdaling door de winning. In 2018 leidde een scheur in het dak van een zoutcaverne tot het weglekken van miljoenen liters pekel en diesel, met plaatselijk meer dan halve meter onverwachte verzakking. Toezichthouder SodM eiste daarom een nieuw winningsplan waarmee de veiligheid en controle over bodembewegingen beter gewaarborgd konden worden. In het herziene plan werd onder meer de maximale te verwachten daling bijgesteld van 50 naar 95 centimeter.
De minister gaf in 2021 groen licht voor een gezamenlijk besluit over renovatie, nieuwe putten en het aangepaste winningsplan. Omwonenden verenigden zich in Stichting Stop Zoutwinning en stapten naar de rechter. In november 2022 vernietigde de rechtbank het instemmingsbesluit en een omgevingsvergunning voor boren; het ministerie kreeg toen tweeënhalve maand om opnieuw te beslissen. Begin 2023 volgde een nieuw instemmingsbesluit dat Nedmag weer toestemming gaf, maar tegenstanders vroegen en kregen deels een voorlopige voorziening: put TR-9 mag niet meer actief worden gebruikt, maar boren van nieuwe putten en passief gebruik van pekel bleef toegestaan.
Nu leggen zowel de omwonenden als het ministerie hoger beroep voor bij de Raad van State. Als de Raad het besluit van de minister vernietigt, kan dat leiden tot een flinke afbouw van de winning in de regio; bevestiging betekent dat Nedmag kan doorgaan en mogelijk uitbreiden. Tussenuitkomsten zijn ook mogelijk: delen van het besluit kunnen worden gehandhaafd of teruggedraaid, met grote gevolgen voor veiligheid, omgeving en regionale economie.