Steun voor socialemediaverbod voor jongeren groeit, vooral onder gen Z
In dit artikel:
Nieuw onderzoek van Newcom onder 6.685 Nederlanders toont een groeiende ongerustheid over sociale media. Van de 14,6 miljoen Nederlanders die actief zijn op zulke platforms zegt nu 2,6 miljoen mensen zich minder gelukkig te voelen door apps als WhatsApp, Facebook en TikTok (tegen 2,4 miljoen vorig jaar). Daarnaast vindt 7,2 miljoen gebruikers dat scrollen, liken en delen een gevaar vormt voor de geestelijke gezondheid (was 6,9 miljoen).
Newcom-directeur Neil van der Veer stelt dat de schadelijke neveneffecten — vooral op mentaal welzijn en eenzaamheid — toenemen en dat die schade niet aan één platform valt toe te schrijven, maar aan het totale ecosysteem van apps. Hoe actiever iemand is op sociale media, hoe groter de kans op klachten; ongeveer 5,5 miljoen mensen proberen daarom hun gebruik te beperken.
De roep om regels wordt luider: 63 procent van de Nederlanders steunt nu een verbod op sociale media voor onder-16’ers (boven de 57 procent van een jaar eerder). De toename zit in alle leeftijdsgroepen maar is het sterkst bij gen Z (16–28 jaar): steun steeg daar van 44 naar 60 procent. Voorstanders noemen vooral het onvermogen van jonge kinderen om schadelijke effecten te weerstaan, minder druk om altijd online te moeten zijn en bescherming tegen ongepaste content. Tegenstanders wijzen erop dat sociale media ook nuttige vaardigheden kunnen leren.
Expert Floor van Bakkum van verslavingsinstituut Jellinek waarschuwt dat echte telefoonverslaving voorkomt maar een relatief kleine groep betreft; veel mensen gebruiken veel, maar voldoen niet aan de criteria voor een behandelingsnoodzaak. Zij pleit voor maatschappelijke maatregelen en praktische afspraken, bijvoorbeeld telefoons die niet in de klas mogen.
Internationaal zien we beweging: Australië verbood eind vorig jaar accounts voor onder-16’ers en legde forse boetes op aan bedrijven die niet meewerken. Ook in Europa en bij de Europese Commissie wordt beleid overwogen. Ondertussen lopen er juridische procedures tegen techbedrijven; Snapchat trof recent een schikking met een 19-jarige Amerikaanse eiser, en zaken tegen Meta, ByteDance en Alphabet zijn nog aanhangig — met mogelijke getuigenissen van topbestuurders.