Sterk kijkt weg: tientallen miljoenen jeugdzorggeld gingen naar 'kindermarteling' in Spanje, en de minister weet niet eens welke gemeenten er kinderen plaatsten

In dit artikel:

Een maandenlang onderzoek van Nieuwsuur beschrijft ernstige misstanden bij Huize Soria, een Nederlands gezinshuis bij het Spaanse Aspe. Zestien voormalige bewoners vertellen over onder meer opsluiting achter stroomdraad, langdurig buiten zitten in de hitte, onthouding van eten, slaap en toiletbezoek en vernederende straffen. Huize Soria ontkent de verhalen categorisch.

Nederlandse gemeenten, jeugdhulporganisaties en jeugdbeschermers plaatsten daar jarenlang jongeren met complexe gedragsproblemen. De werkwijze, waaronder fysieke begrenzing, beperkte contacten met ouders en voortdurende observatie, stond volgens Nieuwsuur deels in documenten van het huis beschreven. Sinds 2016 waren er meldingen bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd; in 2019 deed een jongere aangifte. Toch bleven plaatsingen doorgaan totdat de Spaanse autoriteiten het huis eind september sloten, mede omdat vergunningen ontbraken.

Minister Mirjam Sterk (Jeugd) zegt dat zij niet weet welke partijen de jongeren precies naar Huize Soria stuurden, behalve SAVE Jeugdbescherming. Volgens haar houdt de Rijksoverheid niet rechtstreeks toezicht op de veiligheid van jeugdhulp; die verantwoordelijkheid ligt vooral bij gemeenten en aanbieders. Er bestaat bovendien geen actuele, uniforme registratie van Nederlandse jongeren die in het buitenland worden geplaatst. De laatste inspectietelling dateert uit 2007, toen het om 330 jongeren ging.

Nieuwsuur schat dat in twintig jaar tientallen miljoenen euro’s aan Nederlands publiek geld naar Huize Soria gingen. Kamerlid Moinat heeft Kamervragen gesteld over de signalen, de betrokken organisaties, het uitblijven van onafhankelijk onderzoek en de totale kosten. Sterk werkt aan regels die jeugdzorg in principe in Nederland moeten laten plaatsvinden, maar die zijn nog niet ingevoerd. Het artikel pleit voor onafhankelijk onderzoek, volledige financiële verantwoording, betere bescherming en ondersteuning of compensatie voor voormalige bewoners.