Sterk (CDA) laat de belofte aan daklozen vallen: 2030 wordt niet gehaald, en het kabinet laat de arbeidsmigratie die het zelf aanwijst gewoon doorlopen

In dit artikel:

Minister van Langdurige Zorg en Sport Mirjam Sterk (CDA) heeft de Tweede Kamer vrijdag laten weten dat Nederland de doelstelling uit het Nationaal Actieplan Dakloosheid waarschijnlijk niet haalt. Volgens dat plan zou dakloosheid in 2030 zijn beëindigd, maar Sterk schrijft dat zij niet kan garanderen dat er dan niemand meer dakloos is. De ambitie blijft formeel bestaan, maar een concrete deadline en zekerheid ontbreken.

Gemeenten ontvangen sinds 2023 jaarlijks 55 miljoen euro extra voor de aanpak, bovenop 385 miljoen euro voor maatschappelijke opvang. Ondanks die 440 miljoen euro per jaar noemt Sterk een stijgende trend. De brief bevat geen actueel landelijk totaal, maar verwijst naar de CBS-schatting van 33.000 dakloze mensen van 18 tot 65 jaar op 1 januari 2024.

De minister noemt als oorzaken onder meer het tekort aan woningen en zorgplekken, de hogere kosten van levensonderhoud en de gevolgen van arbeidsmigratie. Volgens de brief bestaat een groot deel van de dakloze mensen die buiten slapen uit niet-Nederlandse EU-burgers. Voor deze groep wordt de kortdurende opvang in 2026-2028 uitgebreid van zes naar negentien gemeenten, onder meer om terugkeer te ondersteunen. De brief bevat echter geen maatregelen die de genoemde instroom beperken.

Ook gezinnen met minderjarige kinderen blijken dakloos te zijn. Het kabinet zegt nog onvoldoende zicht te hebben op hun omvang en samenstelling en ziet geen eenvoudige oplossing. Voor zogenoemde Chavez-gezinnen, waarbij een ouder verblijfsrecht ontleent aan een minderjarig Nederlands kind, wordt onderzocht of betere informatie over de schaarse woningmarkt dakloosheid vóór aankomst kan voorkomen.

Sterk wil vooral inzetten op ‘Wonen Eerst’: mensen krijgen een woning voordat andere problemen worden aangepakt. Volgens de brief vormt juist het tekort aan geschikte woonruimte daarvoor een belangrijke belemmering. Gemeentelijke plannen voor de benodigde bouw zijn bovendien pas in juli 2027 klaar. De minister wijst erop dat dakloosheid sinds 2022 in veel landen is toegenomen, maar de auteur vindt dat geen afdoende verklaring voor het Nederlandse beleid.

De auteur pleit voor een openbaar landelijk kwartaalcijfer, inclusief het aantal dakloze gezinnen, voor werkgevers die arbeidsmigranten huisvesting en terugkeer regelen en voor beperking van arbeidsmigratie. De centrale kritiek is dat het kabinet de doelstelling voor 2030 laat vallen zonder de door het zelf genoemde oorzaken overtuigend aan te pakken.